‘In Italië lijken alle vrouwen te slapen’

Op zoek naar een betere positie voor de Italiaanse vrouw toert europolitica Lilli Gruber door Nederland. „Ik bewonder de strijdbaarheid van de Nederlandse vrouwen.”

Marcel Haenen

Een meer diverse, waarlijk Europese vrouw als zij is volgens Lilli Gruber (51) in Italië nauwelijks te vinden. Ze werd Duitstalig opgevoed in de Noord-Italiaanse stad Bolzano, studeerde Engelse taal- en letterkunde en trouwde een Fransman. „Ik zeg altijd dat ik in de eerste plaats een en al Europeaan ben”, zegt de vrouw die sinds 2004 lid is van het Europees Parlement.

Lilli Gruber zit op de binnenplaats van het Schielandhuis in Rotterdam en trotseert met een spannende zonnebril de stralen van de ondergaande zon. Ze woonde gisteren de lancering bij van een Europese campagne tegen het gedwongen uithuwelijken van moslimmeisjes.

Maar Gruber, van oorsprong journalist, was de afgelopen dagen vooral in Nederland om zich te oriënteren op de positie van de Nederlandse vrouw. Ze bezoekt een reeks Europese landen om te kijken hoe Italië het lot van de vrouwen kan verbeteren.

„Op vrijwel alle Europese lijstjes waarop de maatschappelijke positie van vrouwen wordt weergegeven, bungelt Italië onderaan. De meeste Italiaanse vrouwen weten niet eens hoe veel beter de rechten van hun seksegenoten in andere Europese landen zijn geregeld’’, zegt Gruber. Haar later dit jaar te verschijnen boek moet „een wake-up call worden”. De Heksen, gaat het heten.

De feministe Gruber, lid van de socialistische fractie in het Europarlement, is een grote ster in eigen land. Ze schopte het in 1987 tot de eerste vrouw die het nieuws op de staatstelevisie presenteerde. Ze schreef verschillende bestsellers en werd in 2004 met ruim een miljoen voorkeurstemmen gekozen tot Europarlementariër. „Ik had meer stemmen dan premier Silvio Berlusconi”, zegt ze.

Berlusconi belichaamt volgens Gruber als geen ander het foute machogedrag van veel van haar mannelijke landgenoten . In zijn deze maand gepresenteerde derde kabinet zijn er van de 21 ministers maar vier vrouw, op ondergeschikte posities. Tot minister van Emancipatiezaken benoemde Berlusconi het 32-jarige voormalige fotomodel Mara Carfagna, bijnaam Mooie Mara. Een vrouw die, zo verzuchtte hij in 2007, hij onmiddellijk zou hebben getrouwd, ware hij niet reeds gehuwd. „Het seksisme is in Italië ongekend groot”, zucht Gruber.

De achterstand op emancipatoir gebied is in Italië volgens haar vooral ontstaan door een al dertig jaar aanhoudend debat over de wenselijkheid van wettelijke quota voor vrouwen in bepaalde functies of posities. „Steeds maar weer wordt er gezegd dat vrouwen op grond van hun capaciteiten het glazen plafond moeten doorbreken. Maar zonder wettelijke verplichting geven de mannen de macht nooit op.”

„Het is een sociaal-maatschappelijke plicht meer vrouwen op voorname posities te krijgen. En het is van belang dat vrouwen een prominentere rol spelen in het arbeidsproces”, zegt de kinderloze Gruber. „Onderzoek heeft aangetoond dat de opbrengsten van bedrijven toenemen met meer vrouwen in het management. ”

In Nederland sprak Gruber onder anderen met Rebecca Gomperts van de ‘abortusboot’ en met voorvechters van de rechten van prostituees. Ze sprak onlangs ook met eurocommissaris Neelie Kroes (Mededinging). „Een hele slimme vrouw, die het knap heeft gedaan. Natuurlijk valt er ook in Nederland nog veel te verbeteren aan de positie van vrouwen, maar er is hier in ieder geval veel minder schijnheiligheid. ’’

In eigen land viel haar tijdens de verkiezingscampagne vooral op dat zelfs vrouwen in de lach schoten bij de vele seksistische grapjes die Berlusconi maakte.

„In Italië lijken alle vrouwen te slapen. Er wordt geen debat meer gevoerd en niemand protesteert tegen de achterstelling”, zegt Gruber. Hoewel, laatst kwamen vrouwen in actie. „Toen protesteerden ze tegen het feit dat de nieuwe Spaanse minister van Defensie, Carme Chacón, hoogzwanger per vliegtuig troepen in het buitenland ging inspecteren. Een aanstaande moeder hoorde zoiets niet te doen, was het verwijt.”

Ze is jaloers op de Spaanse, even mediterrane en katholieke buren. Voor ‘de heksen’ gaat ze straks buurten bij Chacón.

Curriculum vitae (in het Engels) via www.lilligruber.it