Hillary gaat door (voor de eer)

Hillary Clinton won ruim in West Virginia, maar dat lijkt weinig meer uit te maken.

Ze strijdt niet meer tegen Obama, maar voor haar eigen eer, zegt haar ex-adviseur.

Het was een indrukwekkende overwinning voor Hillary Clinton, gisternacht in West Virginia. Ze versloeg Obama verpletterend, met 67 tegen 26 procent van de stemmen. Toch kon ook deze zege de scepsis bij haar trouwste aanhangers niet wegnemen.

„Niet één lid van haar campagneteam – en ik zeg dit als Hillary-aanhanger van het eerste uur – heeft me de laatste dagen geloofwaardig kunnen uitleggen hoe ze nog een meerderheid van de gedelegeerden kan krijgen’’, zegt Bill Galston, die de jaren negentig topadviseur was van zowel Bill Clinton als Al Gore.

De vraag is dus: waarom vecht Hillary Clinton door? Wat kan ze bereiken in de vijf resterende voorrondes in kleine staten, waarvan de laatste op 3 juni worden gehouden?

Volgens Galston geeft het haar de gelegenheid haar campagne „eervol en waardig” te beëindigen. Het moddergevecht is voorbij. „Ze moet Democraten nu laten zien dat haar persoonlijke ambities ondergeschikt zijn aan de belangen van het land en de partij.”

Haar omstreden uitspraak vorige week dat Obama niet de steun van „de hardwerkende blanke mensen” heeft, was daarom onverstandig, zegt Galston. Hij zegt dat ze die woorden niet meer zal herhalen. „Ze moet voorkomen dat ze Obama nu nog verder beschadigt. Het is in haar belang deze strijd met opgeheven hoofd te verlaten.”

Het was een teken aan de wand dat Clintons overwinningsspeech gisteravond, voor het eerst in de verkiezingsstrijd, geen kritiek op Obama bevatte. Ze noemde hem éénmaal, en zei dat ze hem „zeer bewondert”. Wel herhaalde ze dat zij voor november de beste papieren heeft omdat ze ‘swing states’ als Pennsylvania, Ohio en nu West Virginia heeft gewonnen. Ook riep ze de partij opnieuw op om de spookverkiezingen in januari van Florida en Michigan te laten meetellen.

De partijregels staan echter niet toe dat die nog worden meegeteld. Volgens Peter Beinart, oud-hoofdredacteur van The New Republic en nu werkzaam bij de Council on Foreign Relations, is het onwaarschijnlijk dat Clinton met deze argumenten nog veel indruk maakt. De VS maken volgens Beinart een dramatische ruk naar links door, waardoor het onwaarschijnlijk is dat de verkiezingen worden beslist in de staten die Clinton cruciaal noemt.

„Clinton gaat uit van de electorale kaart zoals die sinds 1992 bestaat”, zegt hij. Maar 2008 lijkt eerder een jaar te worden waarin zich een golfbeweging van de omvang van 1980 voordoet, toen Reagan het presidentschap met een landslide veroverde. „We beleven het einde van de conservatieve politiek zoals we die de afgelopen 25 jaar hebben gekend. Het gaat gepaard nu met een grote golfbeweging naar links; Obama’s zege op Clinton is daar ook een bewijs van. En ik denk dat Obama die golf in november alleen maar versterkt.”

Het werd maandagavond volgens Beinart onderstreept in Mississippi, waar de Republikeinen bij tussentijdse verkiezingen – voor de derde keer in korte tijd – een zeker geachte Congreszetel verspeelden aan een Democraat, in een district waar Bush drie jaar geleden nog met 25 procentpunt verschil won.

Het meest zorgelijke voor Republikeinen was dat de tactiek faalde om Obama’s ex-dominee (‘God damn America’) als schrikbeeld te gebruiken. Het landelijk partijbureau betaalde miljoenen aan advertenties waarin de Democratische kandidaat in Mississippi werd gekoppeld aan Obama en de dominee. Het werkte niet. „Dit laat zien dat het Republikeinse merk wel erg zwaar beschadigd is”, zei oud-presidentskandidaat Mike Huckabee op MSNBC.

Volgens Beinart zou Clintons typering van Obama als zwakke kandidaat in een normaal verkiezingsjaar hout snijden. „In 1980 zeiden we ook dat Reagan te conservatief was voor de VS. In een ander jaar zou hij dat waarschijnlijk ook zijn geweest, zoals Obama in een ander jaar te progressief voor de VS zou zijn. Maar nu wijzen de indicatoren erop dat de ruimte op links ineens veel groter wordt. Het lijkt erop dat we teruggaan naar de situatie halverwege de jaren zestig.”

Of in dat klimaat een toekomst voor Hillary Clinton is weggelegd, hangt mede af van haar gedrag de komende periode. Als zij de campagne van Obama in het najaar versterkt, dan wacht haar volgens Beinart in de Senaat een rol zoals Ted Kennedy. Nadat zijn gooi naar de Democratische nominatie mislukte, werd de ‘progressieve leeuw’ een gezaghebbende wetgever. „Dat is een rol die Hillary ook zou kunnen vervullen.”

Later, verwacht hij, zal Clinton nog bedankt worden voor de heftige tegenstand die ze Obama in een vroeg stadium van de campagne bood. „Obama moest door haar tot het uiterste gaan. Dat heeft hem alleen maar sterker gemaakt.”

Tom-Jan Meeus blogt over de verkiezingen: nrcnext.nl/race08