Deze Rietvelds overleefden het

Historische meubels en maquettes doorstonden de brand in de TU Delft.

Het lot van de bibliotheek is nog onduidelijk.

Decaan Wytze Patijn is „heel erg blij.” Dinsdag verwoestte een brand het gebouw van de faculteit Bouwkunde van de TU Delft, maar gisteren werd de collectie historische meubels en maquettes „zelfs zonder waterschade” door de brandweer uit het gebouw gedragen. „Een enorme opsteker”, zegt Patijn.

De collectie omvat meubels van beroemde architecten, waaronder stoelen van Rietveld, Marcel Breuer, J.J.P. Oud, Jean Prouvé en van Mart Stam voor Gispen. „Het gaat om originele stoelen die in de werkplaatsen van de ontwerpers zijn gemaakt”, legt Patijn uit. Van Rietveld zit ook een bijzondere collectie van tachtig schaalmodellen in de collectie. Een deel daarvan zou te zien zijn in een tentoonstelling, die vandaag zou opengaan. Daar zouden ook maquettes te zien zijn van Frank Lloyd Wright, Le Corbusier, Adolf Loos en Jean Prouvé. De maquettes van Prouvé zouden binnenkort in bruikleen worden gegeven voor een tentoonstelling in het Museum of Modern Art in New York. Ook dit materiaal heeft de brand doorstaan.

De omvang van de schade aan de beroemde bibliotheek en de kaartencollectie is nog niet bekend. Zowel het gebouw zelf als de collecties erin zijn volgens betrokkenen van grote cultuurhistorische betekenis. De bibliotheek op de begane grond en de depots in de kelder zijn volgens de brandweer waarschijnlijk intact gebleven. „Vanwege instortingsgevaar kunnen we de bibliotheek nog niet bereiken”, zegt decaan Patijn. „In de loop van de volgende week moet duidelijk worden hoeveel er nog van over is.”

De bibliotheek van Bouwkunde is samen met die van het Nederlands Architectuurinstituut in Rotterdam de belangrijkste in zijn soort van Nederland. Van de 40.000 boeken dateren vele van vóór 1850. Tot de pronkstukken behoren atlassen van Blaeu uit de zeventiende eeuw en werken van Hugo de Groot, Van Leeuwenhoek en Stevin. Er is ook een grote collectie kaarten, waarvan de mooiste begin vorig jaar zijn gedigitaliseerd; die van vóór 1850 zijn opgeborgen in de schatkamer van de bibliotheek, het Trésor genoemd.

„Ik ben twaalf meter boeken en achttien jaar studentenwerk kwijt. Maar minstens even erg vind ik het verlies van het gebouw”, zegt hoogleraar stedenbouwkundig ontwerp Han Meyer. Het gebouw is een ontwerp van Van den Broek en Bakema uit 1970. Wouter Vanstiphout promoveerde in 2005 op het werk van Van den Broek. „Van den Broek en Bakema hebben een aantal gebouwen voor deze wijk van de TU ontworpen, waaronder de karakteristieke Aula, maar omdat dit het gebouw was voor Bouwkunde hebben ze hun ziel erin gelegd.”

Van den Broek beschouwde het als een instructiemodel. „Hierin liet hij aan studenten zien hoe architectuur volgens hem werkte. Hij ontwierp het als een ontmoetingsplek van verschillende voetgangersstromen en functies. Daardoor kreeg het de structuur van een stad, met een brede straat in het midden met uitzicht op grote zalen naar de ene kant en kleinere kantoren aan de andere”, aldus Vanstiphout. „Maar het gebouw werd een monument voor een architectuur die op het moment van oplevering voorbij was.”