Controle op werkomstandigheden stratenmakers

Stratenmakers aan het werk in Rotterdam. Het tillen van stenen in een verkeerde houding kan leiden tot klachten aan rug, knieën en schouders. Foto Evelyne Jacq Europa, Nederland, Rotterdam, 14-05-2008 Arbeidsinspectie op 500 bouwlocaties waar stratenmakers hun werk doen. Bij eerdere inspecties bleken zij bloot te staan aan risico's kankerverwekkend stof, aanrijdgevaar, sjouwwerk, en kwartstof.Het dagelijks tillen van stenen en de slechte werkhouding leidt bij stratenmakers tot klachten aan rug, knie‘n en schouders. Een derde van hen heeft gezondheidsproblemen door het werk. Het zorgt ervoor dat de meeste werknemers het bestratingswerk ruim voor hun pensionering fysiek niet meer aankunnen. Behalve het vele sjouwwerk staan de stratenmakers ook vaak bloot aan kwartsstof. Dat komt vrij bij het doorzagen van trottoirbanden of tegels. Inademen van kwartsstof kan leiden tot longkanker of andere longaandoeningen. De Arbeidsinspectie let er ook op of de gemeentes geen blokkade opwerpen voor machinaal bestraten. Sommige eisen juist handmatige bestrating. Aan gemeentes die op deze manier dwingen tot ongezond werken, kan de inspecteur desnoods boetes uitdelen. Foto Evelyne Jacq Jacek Poremba

De Arbeidsinspectie let het komende half jaar extra op de arbeidsomstandigheden van stratenmakers. De Arbeidsinspectie voert extra controles uit om te zien of stratenmakers nu minder aan ongezond en gevaarlijk werk blootstaan dan in 2006. Toen bleek dat veel stratenmakers te zwaar tillen, kankerverwekkende stoffen inademen en risico lopen aangereden te worden door langsrazend verkeer.

Gemeenten en andere opdrachtgevers werken die ongezonde omstandigheden vaak in de hand, aldus de Arbeidsinspectie. Zij verbieden het machinaal straten, omdat het duurder zou zijn en een minder mooi resultaat zou leveren. Met machines de stenen leggen is echter vaak goedkoper, stelt de Arbeidsinspectie.

Bovendien is het na de controles van 2006 verplicht gesteld om vlakken van meer dan 1.500 m² machinaal te bestraten. De extra controles moeten de onnodige fysieke belasting van stratenmakers terugdringen en het machinaal bestraten bevorderen. Alle gemeenten die in 2006 de fout ingingen, kunnen opnieuw een bezoek verwachten. In totaal doet de inspectie tot november ongeveer vijfhonderd controles.

Behalve op fysieke arbeidsomstandigheden letten de controleurs ook op of stratenmakers niet aan gevaarlijke stoffen worden blootgesteld. Vooral kwartsstof, dat vrijkomt bij het snijden van tegels en stenen, vormt een risico. Kwartsstof is kankerverwekkend. Opdrachtgevers en aannemers moeten voor waterverneveling tijdens het snijden zorgen, zodat de stratenmakers de stof niet inademen.

Een op de drie stratenmakers heeft problemen met de gezondheid. Door de zware fysieke omstandigheden houden weinig stratenmakers het werk tot aan hun pensioen vol en stoppen zij vaak al voor hun 45ste jaar. Nederland telde in 2007 ruim 2.600 stratenmakers.