Al bijna 40.000 doden in Birma

Het officiële dodental van cycloon Nargis die Birma anderhalve week geleden trof, is opgelopen tot 38.500. Er zijn zeker 272.000 vermisten. De Verenigde Naties schatten dat er meer dan 100.000 doden zijn gevallen. Het dodenaantal kan oplopen als de voorspellingen van de VN kloppen dat de regio vandaag wordt getroffen door een tweede cycloon. Een tropische depressie in de buurt van de Birmese hoofdstad Rangoon kan zich omvormen tot cycloon.

De naar schatting 2,5 miljoen mensen die volgens de VN voedsel, onderdak en schoon drinkwater nodig hebben, hebben nog nauwelijks hulp gehad. De VN zeggen tot nu toe 270.000 hulpbehoevenden te hebben bereikt. Niet alle getroffen regio’s zijn toegankelijk en het militaire regime laat nog altijd nauwelijks buitenlandse hulpverleners toe. Verschillende landen, waaronder Nederland, hebben inmiddels gesuggereerd het regime desnoods te dwingen hulp te aanvaarden.

In Nederland heeft de Samenwerkende Hulporganisaties (SHO) met de vorige week gestarte actie ‘Help Slachtoffers cycloon Birma’ tot nu toe 400.000 euro ingezameld. Waarom wordt er niet, net als bij de tsunami in 2004 (toen werd in een maand ruim 160 miljoen ingezameld), veel meer geld bijeengebracht?

„Om te beginnen is de ramp in Birma een totaal andere ramp”, zegt Sebastien Kraaijeveld, woordvoerder van de SHO. „De tsunami trof vooral vakantielanden, waar veel toeristen aanwezig waren. Die hebben veel foto’s en filmpjes gemaakt. Birma kennen Nederlanders nauwelijks. Daarnaast zijn er weinig beelden beschikbaar, waardoor mensen zich niet kunnen voorstellen wat er gebeurt.”

Televisiebeelden speelden daarbij een cruciale rol, zo lijkt het. Beelden kunnen medeleven opwekken, maar dat is sterk afhankelijk van bepaalde voorwaarden, zegt Mervi Pantti, communicatiewetenschapper aan de Universiteit van Amsterdam. Pantti stelt dat beelden en verhalen in de media die alleen dood, ellende en uitzichtloosheid tonen niet bevorderlijk zijn voor donaties. Beelden en verhalen van „hoop en wederopbouw” daarentegen geven mensen het idee dat hun hulp iets uitmaakt.