Verliezen achter de schermen

Een winstval in het kernbedrijf én verliezen op beleggingen. Luxaflex-maker Hunter Douglas kampt met beide. Spreiden doet lijden. Waarom?

Eén crisis, twee stroppen.

Hunter Douglas, de Nederlandse producent van Luxaflex, zucht twee keer onder de kredietcrisis. Het bedrijfsresultaat is in het eerste kwartaal bijna 39 procent gedaald tot ruim 32 miljoen dollar (21 miljoen euro). Hunter Douglas rapporteert alle resultaten in Amerikaanse dollars.

De onderneming lijdt onder de neergang van de Amerikaanse huizenmarkt. Bijna 40 procent van de omzet zit in Noord-Amerika. De huizenmarkt is ingestort nadat de banken vorig jaar steeds meer verliezen hadden geleden op verhandelbare hypotheken. De brandhaard heette subprime-leningen: hypotheken aan mensen met een slechte of helemaal geen kredietgeschiedenis. De verliezen sloegen over naar andere effecten en naar de huizenmarkt zelf: scherp dalende prijzen, terugval in huizenbouw, minder emplooi voor leveranciers als Hunter Douglas.

Maar nu komt ook de tweede klap: de beleggingsportefeuille van Hunter Douglas lijdt door de crisis op de financiële markten stevige verliezen. In de eerste drie maanden is het verlies 55 miljoen dollar (36 miljoen euro).

De laatste keer dat Hunter Douglas met spectaculaire verliezen op zijn beleggingen in het nieuws kwam was in de herfst van 1998, toen het Amerikaanse speculatieve beleggingsfonds Long Term Capital Management (LTCM) onderuitging. LTCM was een zogeheten hedgefonds, een vermogensbeheerder die extra geld van banken leent om meer belangen te nemen.

Hunter Douglas had voorafgaand aan de implosie van LTCM volop geprofiteerd van de knappe rendementen van de knappe koppen, waaronder twee Nobelprijs-winnaars voor de economie. Maar zij moest het verlies erkennen toen het misliep. Beleggers schrokken.

Het bezit van de beleggingsportefeuille is een van de redenen dat financiële analisten met een licht gevoel van wanhoop naar Hunter Douglas kijken. De wisselvalligheid van de opbrengsten maakt het onmogelijk een betrouwbare prognose te geven van de volledige resultaten van het bedrijf.

„Het is nu eenmaal de karakteristiek van dit familiebedrijf”, zegt een analist met berusting in zijn stem. Een deel van het familievermogen van de grootaandeelhouder, de familie Sonnenberg, die ook de leiding heeft over het bedrijf, wordt in feite in en door de onderneming beheerd.

In de loop der jaren is met de groeiende beleggingsportefeuille ook wat meer openheid gekomen. Tien jaar geleden keek de buitenwereld in een zwart gat. Vandaar de post-LTCM-schrik. Nu meldt het jaarverslag op hoofdlijnen waarin het geld is belegd. De beleggingen zijn uitbesteed aan een groot aantal hedgefondsen. Inmiddels zijn het meer dan 200. Namen worden niet genoemd. Zo werkt dat in de geheimzinnige wereld der hedgefondsen. Alleen in bijzondere omstandigheden, zoals het LTCM-debacle, komt iets in de publiciteit.

Het enige andere inkijkje in de beleggingen is het gevolg van een rechtszaak op de Bahama’s. De zaak draait om de ondergang in 2000 van een beleggingsfonds genaamd Oracle Fund, waarover bank en verzekeraar Fortis toentertijd het beheer voerde. Hunter Douglas was een van de beleggers die een rechtszaak aanspanden tegen Fortis om een schadevergoeding te krijgen toen het Oracle Fund door foute beleggingsbeslissingen grote verliezen leed, terwijl de beloofde stabiliteit juist beleggers had gelokt.

Bijna tweederde van de beleggingen van Hunter Douglas wordt beheerd in fondsen die zowel op koersstijgingen mikken (door aandelen te bezitten) als op koersdalingen. Zij willen van koersdalingen profiteren door aandelen te verkopen die zij niet bezitten, om de effecten later tegen een lagere koers zelf te kopen.

De afgelopen jaren was dat een soms zeer winstgevend strategie (zie grafiek). Hunter Douglas wist steeds op jaarbasis een positief rendement te maken. Dat is ook de toegevoegde waarde die deze vermogensbeheerders zeggen te hebben: altijd positieve beleggingsopbrengsten. De eerste maanden van dit jaar zetten echter alles op zijn kop: banken reduceerden rap hun risico’s door leningen aan hedgefondsen niet te verlengen of niet meer te verstrekken, de markten maakten, mede door geforceerde verkopen van hedgefondsen, rare sprongen en diverse grote hedgefondsen stopten ermee.

In het derde kwartaal van vorig jaar, toen de kredietcrisis op grote schaal om zich heen greep, leed Hunter Douglas ruim 3 miljoen dollar verlies op zijn beleggingen. In het vierde kwartaal was het verlies 7 miljoen dollar. En het afgelopen kwartaal 55 miljoen.

In het jaarverslag over 2007 geeft Hunter Douglas nog hoog op van de gunstige gevolgen van de spreiding van de beleggingen over vermogensbeheerders, regio’s, bedrijfstakken en beleggingscategorieën. Deze diversificatie zou risicoverlagend moeten werken.

Het onderstreept de diepte van de crisis op de financiële markten in het eerste kwartaal dat ook een gespreide portefeuille hedgefondsen beduidende verliezen oplevert. Dat is onvermoede nieuwe werkelijkheid die meer grote beleggers moesten ervaren. Ook meerdere Nederlandse pensioenfondsen kampten met verliezen op hun, eveneens gespreide, beleggingen in hedgefondsen.