Ja, joepie, zelf films maken is tof

Be Kind Rewind. Regie: Michel Gondry. Met: Mos Def, Jack Black, Melonie Diaz, Danny Glover, Mia Farrow. In: 16 bioscopen.

Ongebreidelde fantasie is het handelsmerk van regisseur Michel Gondry, en de kunst om zaken bedrieglijk eenvoudig voor te stellen. Zijn werk straalt de warmte van aandoenlijk amateurisme uit, terwijl het toch echt helemaal uit de kokers van professioneel Hollywood komt. Voor Be Kind Rewind kon Michel Gondry beschikken over een budget van 20 miljoen dollar en dat is bepaald niet amateuristisch – Woody Allen filmt doorgaans voor grofweg de helft van dat bedrag.

Ook in deze film toont Gondry zich weer de rommelige filmknutselaar. Na de houtje-touwtje hersenspoeling van Eternal Sunshine of the Spotless Mind en de kartonnen droomcamera van The Science of Sleep, maakt hij in Be Kind Rewind het filmen à la Kreatief met Kurk tot zijn onderwerp. In een ouderwetse videotheek helpt Mike (Mos Def) de eigenaar meneer Fletcher (Danny Glover). De zaken lopen niet goed en meneer Fletcher gaat op reis om te kijken hoe de concurrenten wel succesvol zijn. Mike past op de winkel en hij krijgt van meneer Fletcher maar één advies mee: zorg dat Jerry niet in de winkel komt. Jerry wordt gespeeld door Jack Black en je moet van Jack Black houden, anders is elke film waarin deze komiek speelt bijna onverdraaglijk. Black is net zo opdringerig leuk als Robin Williams.

Jerry is een paranoïde autosloper, die bij een dolzinnige protestactie zodanig gemagnetiseerd wordt dat alle videobanden worden gewist zodra hij toch in Mike’s winkel komt. Nou heeft Mike een probleem, want hij wil meneer Fletcher niet teleurstellen. De eerste klant die komt, Mia Farrow als oude zaniktante die Ghostbusters wil huren, stuurt hij met een smoesje weg. „Morgen hebben we de band voor u.” En dan gaat hij samen met Jerry en een leuk meisje van de wasserij (Melonie Diaz) Ghostbusters namaken.

Nadat tante deze Ghostbusters heeft gezien, komen haar ongure neefjes naar de videotheek: zijn er meer van deze films? Het gevolg: Mike en Jerry moeten aan de lopende band videotheek-klassiekers namaken, Robocop, Rush Hour, 2001: A Space Odyssey en zelfs The Lion King. Met doorslaand succes. Iedereen wil deze gezweedste films huren – Jerry verzint de term sweded waar de klanten bij staan.

Alleen de filmstudio’s zijn er niet blij mee en ze laten de banden met gezweedste films onder een stoomwals verpletteren. Geen nood, zeggen Jerry en Mike tegen de klanten, vanaf nu gaan we zelf films verzinnen. Ja, joepie, zelf een film maken is tof! En dat doen ze dan, een film over het leven van jazz-legende Fats Waller.

Aan alles voel je waar de oorsprong van Be Kind Rewind ligt: bij het idee van een doe-het-zelf-versie van beroemde films. Dat is een fijn idee en die stukken van Be Kind Rewind zijn met gemak de leukste van de film. Maar om het simplistisch te stellen: het idee is beter dan de film. Het begin is te melig en het einde loopt te zeer in de pas met de artistieke correctheid van Hollywood independents en het Sundance Festival. En zelfs die heerlijke zelf geknutselde filmpjes geven een wonderlijk gevoel. Waarom zou je een pleidooi voor authentieke creativiteit ondersteunen met het nadoen van grote blockbusters door echte Hollywoodsterren die jongens van de straat spelen? Zoals gezegd, het ziet er eenvoudig uit, maar het is bedrieglijk eenvoudig.