Eind aan akkoord tussen Colombia en paramilitairen

Colombia heeft gisteren onverwacht veertien hoge paramilitaire leiders uitgeleverd aan de VS, waar ze zullen terechtstaan voor drugssmokkel. Hierdoor zullen ze in eigen land nu niet berecht worden voor de circa 15.000 moorden die de afgelopen jaren begaan zijn door hun extreemrechtse doodseskaders.

De uitlevering betekent het de facto einde van de vredesdeal die de regering van president Uribe in 2005 sloot met de Verenigde Zelfverdedigingsgroepen van Colombia (AUC). In een omstreden amnestiewet werd vastgelegd dat als de AUC-leiders zich overgaven, al hun misdaden opbiechtten en hun strijders ontwapenden, ze niet werden uitgeleverd en hoogstens acht jaar cel kregen. President Uribe zei gisteren dat de veertien nu toch zijn uitgeleverd omdat ze „ofwel opnieuw crimineel actief waren [...] of omdat ze niet volledig met justitie meewerkten”.

Van de 25 AUC-leiders die zich onder dat akkoord overgaven zitten er nu 15 in de VS. Vorige week werd al de hoge paramilitair ‘Macaco’ uitgeleverd omdat ook hij crimineel bleef vanuit de cel.

De paras genieten in Colombia landelijke bekendheid onder aliassen als Don Berna, Gordo Lindo, Jorge 40 en Salvatore Mancuso. Vooral die laatste twee spelen een centrale rol in het ‘parapolitico’-schandaal, waarin meer dan zestig volksvertegenwoordigers door justitie verdacht worden van banden met de paramilitairen.

Slachtofferorganisaties, oppositieleden en mensenrechtenactivisten vrezen dat na de uitlevering de volledige waarheid over de banden tussen paras en politici nu niet boven water komt. Het zou nu moeilijker worden de massagraven te vinden waarin de paras hun slachtoffers veelal dumpten, evenals het financieel compenseren van de nabestaanden, zeggen ze.

Amnesty International sprak van een „reëel gevaar dat de volledige omvang van dein de afgelopen jaren door de paramilitairen begane mensenrechtenschendingen, alsmede de sleutelrol die de veiligheidsdiensten, overheidsfunctionarissen en hoge politici en zakenlui in deze misdaden spelen, verborgen en dus onbestraft blijven.”

Volgens Uribe lopen waarheidsvinding en schadeloosstelling geen gevaar, omdat Colombiaanse aanklagers gaan samenwerken met justitie in de VS. (AFP)