Succes van United is werk van harde Schot

Alex Ferguson is bikkelhard en eist hetzelfde van zijn spelers. Het leverde hem eerder succes op bij Aberdeen, zondag behaalde hij zijn tiende titel met Manchester United.

Coach Alex Ferguson met de trofee van de landskampioen, zijn tiende met United sinds 1986. (Foto AFP) Sir Alex Ferguson holds the English Premier League trophy after Manchester United beat Wigan Athletic at The JJB Stadium in Wigan, north-west England, ON May 11, 2008. AFP PHOTO/PAUL ELLIS --- Mobile and website use of domestic English football pictures are subject to obtaining a Photographic End User Licence from Football DataCo Ltd Tel : +44 (0) 207 864 9121 or e-mail accreditations@football-dataco.com - applies to Premier and Football League matches. AFP

Alexander Chapman Ferguson, geboren op 31 december 1941 in Govan, een harde havenarbeiderswijk in Glasgow, geldt als een van de succesvolste voetbalcoaches ter wereld. Sinds hij in 1986 werd aangesteld als trainer-coach van Manchester United won hij met deze roemruchte club al tien keer de Engelse titel. Zondag sprong de 66-jarige Schot na de zege op Wigan (2-0), nog net zo enthousiast op als bij de voorgaande titels.

En Ferguson, de altijd kauwgum kauwende coach, wil nog meer. Op 21 mei zal hij tieren en schelden in de hoop dat zijn elftal voor de tweede keer in zijn loopbaan de Champions League wint. Chelsea wordt de tegenstander, de club die tot het afgelopen weekeinde met United wedijverde om de Engelse titel. En reken maar dat de spelers van United gemotiveerd aan de finale beginnen. Ferguson gaat ze allemaal langs, wie niet wil luisteren moet maar voelen. Van het grote talent Cristiano Ronaldo tot aan de sobere doelman Edwin van der Sar.

United is een van de rijkste clubs ter wereld. Maar niet alleen daarom is United succesvol. Het is Ferguson, de man die talent herkent, jonge jongens ontwikkelt en beschermt tegen een vedettenstatus net zo lang totdat de grens is bereikt. Hij heeft bescheiden of al afgeschreven voetballers, echte vedetten en toekomstige vedetten als Eric Cantona, Laurent Blanc, Fabien Barthez, Peter Schmeichel, Roy Keane, David Beckham, Ryan Giggs, Paul Scholes, Jaap Stam, Ruud van Nistelrooy, Rio Ferdinand, Cristiano Ronaldo, Carlos Tevez en Wayne Rooney over de kling gejaagd met twee doelen: bijzondere spelers van ze maken en kampioen worden.

Spelers die over de grenzen van Ferguson waren gegaan, konden vertrekken. Niet luisteren, te veel invloeden van buiten, geen inzet, sterallures: wegwezen. Geen tactiek, geen hogere wiskunde, geen filosofische gesprekken, alleen de waarheid zeggen. Ook de mogelijk grootste rebel die op een voetbalveld heeft gelopen, wist hij te overtuigen: Eric Cantona. Deze Franse filosoof en dichter onder de voetballers spreekt nog atijd met groot respect over Sir Alex.

Ferguson maakte van David Beckham een grootheid. Toen de speler zich niet meer uit de greep van zijn naar glitter en glamour hunkerende vrouw kon onttrekken, vertrok hij met goedkeuring van Ferguson naar Real Madrid. Recent maakte hij van de onhandelbare en egocentrische Cristiano Ronaldo een onmisbare schakel in zijn nieuwe kampioenenelftal. De jongen van het eiland Madeira die meer om zijn moeder geeft dan om zijn vriendin, werd een zoon van Ferguson. Hij scoorde niet alleen veelvuldig, maar leerde ook te waarderen wat hardwerkende, gewetensvolle middenvelders, verdedigers en de op zijn oude dag nog steeds groeiende doelman Van der Sar voor het elftal betekenen.

Ferguson is altijd bezig met jeugd. De jeugdafdeling is zijn paradijs. Daar loopt hij rond, als hij tijd heeft – op zoek naar gedreven jongens die zijn zoons zouden kunnen zijn. Hij heeft drie échte zonen: Mark en de tweeling Jason en Darren, maar ze waren als voetballer net niet goed genoeg.

„Giggs, Scholes, de broers Neville, Butt, de zogenoemde Fedglings, waren de jongens van The Cliff, de voetbalschool van United. Alex hield van die jongens, hij houdt van jonge voetballers, hij wil ze vormen. Hij wil een vader zijn. Maar hij moet zonen kunnen loslaten, dat is zijn probleem; dat werd mijn probleem. Toch heeft Ferguson vaak gelijk”, zegt David Beckham in z’n autobiografie Both feet on the ground, van Tom Watt.

Het is ook allemaal te lezen in The Ferguson Effect, de fascinerende autobiografie van Harry Harris over coachen, voetbal, passie en Manchester United. Ferguson laat zich sturen door scouts uit heel Groot-Brittannië. Hij haalt alle Britse talenten naar United, laat ze screenen en testen, en onderwerpt ze aan meedogenloze proeftrainingen. Britse talenten genoeg. Maar – dat ook – als er een veertienjarig talent uit een ander land zich aandient, dan zal hij hem naar de enige School of Excellence in Europa halen. Als het geld bij United er is, dan zal hij niet gauw weigeren spelers te kopen.

Berucht zijn zijn woede-uitbarstingen. Ferguson is in staat om in een lege kamer ruzie te krijgen. Hij is een winnaar. Wie ruzie met hem krijgt, verliest. Hij werd daarom met Aberdeen drie keer kampioen van Schotland, vier keer bekerwinnaar en één keer winnaar van de Europa Cup II. Maar er is ook een Alex Ferguson die met liefde praat over zijn racepaarden. En als je hem op een onverwacht moment treft in de catacomben van Old Trafford, het stadion van Manchester United, kun je hem horen zingen, Schotse liederen.

Rijke mensen willen Manchester United kopen, zoals de Amerikaan Malcolm Glazer dat drie jaar geleden deed tot ontzetting van vele United-fans. Ferguson wil graag geld zien, maar, zo zegt hij: „Het klinkt goed dat rijke mensen zich met de club bemoeien, maar arme en zieke mensen moeten wel de kans hebben de club te zien zonder er extra geld voor te betalen. Want voetbal is voor het gewone volk. En dat moet het blijven.”

De euforie over de titel was nog niet geluwd of Ferguson was al bezig met zijn strijdplan voor de Champions-Leaguefinale tegen Chelsea. Alle hoop is gericht op Cristiano Ronaldo die zondag weer de uitblinker was en uit een strafschop scoorde, en op Ryan Giggs, die opgegroeid is onder Ferguson en nooit voor een andere club speelde. Nu maakte Giggs de tweede treffer en beleefde de Welshman samen met Ferguson zijn tiende titel met United. Nota bene in zijn 758ste wedstrijd voor de club. Daarmee evenaarde hij het record van legende Bobby Charlton. Giggs heeft alles te danken aan Ferguson. Daarom sloeg hij aanbiedingen van buitenlandse clubs altijd af af.