Brief naar je pensioenfonds

Gehuwde partners krijgen automatisch partnerpensioen als een van de twee overlijdt.

Maar als je samenwoont zijn geldzaken bij overlijden niet vanzelf geregeld.

Carla Bijkerk (28) en haar vriend wonen al zes jaar samen. Pas twee maanden geleden besloten ze dit vast te leggen in een samenlevingscontract. „Dat we het nu pas doen komt puur door laksheid”, zegt Bijkerk. „Toen we net samenwoonden, dachten we daar niet eens over na. Maar op het moment dat we afstudeerden en verhuisden naar een groot huurappartement hebben we veel nieuwe spullen gekocht. Dan is het toch wel slim om iets te regelen. Om ruzie te voorkomen als je uit elkaar gaat. En als een van de twee overlijdt, heeft de partner officieel anders nergens recht op.”

Bijkerk en haar partner lieten bij de notaris een samenlevingscontract opstellen, waarin ze vastlegden hoe hun eigendommen verdeeld zijn en wat er gebeurt als ze uit elkaar gaan. Ook stelden ze een testament op, waarin ze elkaar tot erfgenaam benoemden.

Wat ze echter, zoals veel jonge stellen, vergaten te regelen is het partnerpensioen: een uitkering van pensioengeld voor de partner als degene die pensioen heeft opgebouwd overlijdt. Het bedrag dat de partner krijgt is afhankelijk van de hoeveelheid opgebouwd pensioen. Voor mensen wier partner na zijn of haar pensioendatum overlijdt is het partnerpensioen meestal 70 procent van het ouderdomspensioen.

Bijkerk en haar vriend hebben allebei een baan en bouwen daardoor automatisch pensioen op. Maar omdat ze over het overdragen van pensioengeld bij overlijden geen officiële afspraken hebben gemaakt, krijgt Bijkerk geen partnerpensioen als haar vriend overlijdt, en andersom. „Ik dacht dat dat automatisch geregeld was met een samenlevingscontract”, zegt Bijkerk verbaasd als ze met deze informatie wordt geconfronteerd.

Maar zo werkt het niet, al denken veel mensen dit wel. „Ze is niet de enige die dat denkt”, zegt pensioenjurist Henriette de Lange van Pensioenkijker.nl, een website opgericht door de overheid in samenwerking met pensioenfondsen om het pensioenbewustzijn onder Nederlanders te vergroten. „Jaarlijks kloppen er heel wat partners tevergeefs bij het pensioenfonds aan. Ze hebben soms 20 jaar samengewoond, hun partner is overleden, maar ze krijgen geen rooie cent van het pensioen van hun partner. Dat dit automatisch geregeld is zodra het samenlevingscontract is ondertekend is een groot misverstand. Helaas zijn zelfs de notarissen hiervan nog niet altijd op de hoogte.”

Uit onderzoek van het Pensioenfonds Zorg en Welzijn (Pfzw) blijkt dat vooral jongeren slecht geïnformeerd zijn. Het Pfzw deed onderzoek onder 18- tot 30-jarigen, waarvan de helft werkzaam was in de zorg en de andere helft in andere bedrijfstakken.

Aanleiding voor dit onderzoek was een hiaat in de administratie van het Pfzw; gegevens over partners van werknemers in de leeftijdscategorie 18 tot 30 waren schaars, iets waarover het pensioenfonds zich verbaasde. Uit het onderzoek bleek deze groep hun partner gewoonweg niet aan te melden als pensioengerechtigde. Van de samenwonende jongeren heeft 78 procent een samenlevingscontract. Slechts 40 procent van deze groep heeft ook het partnerpensioen geregeld.

De Lange kijkt niet op van deze cijfers. Uit onderzoek van Pensioenkijker.nl blijkt dat mensen zich in hun pensioen verdiepen als ze van baan veranderen en als ze bijna met pensioen gaan, maar niet als ze gaan samenwonen of kinderen krijgen.

Gehuwden en geregistreerde partners krijgen automatisch een partnerpensioen als hun partner overlijdt. Samenwonenden moeten zelf in actie komen als ze hier ook aanspraak op willen maken. „Er zijn uitzonderingen”, zegt De Lange. „Er bestaan pensioenregelingen waar samenwonenden automatisch partnerpensioen krijgen, maar meestal is dat niet zo. Je moet dus altijd even naar je eigen regeling kijken. Bijna altijd is het zo dat je zelf je partner moet aanmelden.”

Dat moet vaak schriftelijk met een kopie van het samenlevingscontract. Informatie daarover is bij elk pensioenfonds makkelijk te verkrijgen. Meestal is het een simpele en kosteloze administratieve ingreep. „In dat geval moet je er niet eens over nadenken, maar het direct regelen. Ook als je allebei een eigen inkomen hebt”, zegt De Lange. „Je weet namelijk nooit wat er op financieel gebied nog gebeurt in je leven.”

Op pensioenkijker.nl kun je de brochure ‘Hoe blijft je gezin achter?’ downloaden. Deze brochure maakt het gemakkelijk om het gezinsinkomen na overlijden van een van de partners te berekenen.