‘ Obama voert campagne als een staatsman’

Barack Obama heeft de Democratische nominatie vrijwel zeker binnen. In de strijd met McCain zal hij steun krijgen van conservatieven zoals Doug Kmiec.

Doug Kmiec

Het was logisch dat Doug Kmiec de campagne van 2008 begon als topadviseur van Mitt Romney. Bijna het hele Republikeinse establishment zette eind vorig jaar zijn kaarten op de ex-gouverneur van Massachusetts, en Kmiec behoort daar al jaren toe (inzet). Maar ook toen was Kmiec al geïmponeerd door Barack Obama. En toen Romney begin februari de strijd tegen John McCain staakte hoefde Kmiec niet lang na te denken om zijn conservatieve vrienden te verrassen: hij gaf steun aan Obama.

„Barack Obama voert campagne als een staatsman. Hij heeft het enorme talent het beste in mensen naar boven te brengen. Met zijn retorische gaven houdt hij ons een toekomst voor waarin we onze verdeeldheid hebben overleefd. Ik vind dat ongelooflijk aantrekkelijk in een tijd waarin we in dit land, en in de hele wereld, gebukt gaan onder zoveel animositeit.”

Mensen zullen zeggen: hoe kon u Romney steunen als u zich zo tot Obama aangesproken voelt?

„Je kunt van appels én sinaasappels houden. Romney heeft een religieuze achtergrond die, net als ik, groot gewicht toekent aan het gezin in onze cultuur. Ik zou me comfortabel hebben gevoeld bij hem als vertegenwoordiger van mijn land. Maar hij heeft duidelijk niet de talenten van Obama.”

Wat weerhield u ervan McCain te steunen?

„Ik heb een positieve keuze gemaakt. De kwaliteiten van Obama stijgen héél ver boven de andere kandidaten uit. En McCain is een vermoeide man, een kandidaat die in feite al sinds 2000 campagne voert. Destijds had hij aantrekkelijke kanten. Recht voor zijn raap, onafhankelijk, iemand die bereid is over eigen partijgrenzen heen te kijken. Maar hij lijdt aan slijtage. Deze week gaf hij een speech over de rechterlijke macht – mijn vakgebied. Het was een verhaal dat Bush ook had kunnen houden. Het vertegenwoordigt een manier van denken die garandeert dat we onder zijn leiding geen enkele vooruitgang zouden maken.

„Obama is universitair docent op dit terrein geweest, en heeft er wijze dingen over te zeggen. Als McCain of zijn mensen dat hadden bestudeerd, dan zou hij hebben gezien dat er vrij veel overeenstemming is tussen hem en Obama. Obama vindt dat Democraten en Republikeinen de verkeerde gewoonte hebben ontwikkeld de rechter hun politieke meningsverschillen op te laten lossen. Daardoor zijn magistraten gaan beslissen over vraagstukken waarover zij als niet-gekozenen geen zeggenschap zouden mogen hebben. Dankzij Obama ligt hier een kans Democraten en Republikeinen bijeen te brengen. [..] Maar McCain schotelde ons alle clichés van de laatste decennia voor. Hij wilde Obama alleen maar aanvallen, in plaats van hem te betrekken bij de oplossing van het probleem.”

Anders dan McCain stemde Obama tegen de benoeming van Roberts en Alito in het Hooggerechtshof – conservatieven die u vurig steunde.

„Maar Obama heeft zijn stem op een interessante manier beargumenteerd. Hij stemde tegen omdat hij vindt dat de rechterlijke macht representatief moet zijn, dat de gemarginaliseerden in de maatschappij, en anderen die politiek niet populair zijn, ook vertegenwoordigd moeten worden in het Hof. Hier zie je de kracht van Obama. Hij kent zijn zaakjes. Het is duidelijk dat de founding fathers affiniteit zouden hebben gehad met dit argument. Daarom is Obama’s positieve bijdrage aan dit debat zoveel interessanter dan McCains gehamer op verschillen die we al decennia kennen.

„Obama laat telkens merken dat hij hardop durft te denken. Hij behandelt de kiezer niet als een kind. Hij gaat er vanuit dat mensen wel degelijk in staat zijn over hun eigen hekje heen te kijken.

„Toen hij een paar jaar geleden sprak over religie, beschreef hij hoe hij als opbouwwerker in Chicago een leegte voelde die de kerk vervolgens opvulde. Vanuit die ervaring gaf hij een zeer verfijnde uiteenzetting over religie en het spanningsveld tussen geloof en het openbare leven. Vrijwel geen moderne politicus heeft op dit gebied zo indrukwekkend gesproken. Religie wordt door politici al decennia gebruikt om elkaar te demoniseren. Republikeinen schetsen Democraten als mensen die ons van God willen afscheiden; Democraten noemen Republikeinen theocraten. Het is alleen maar angst zaaien. Obama is een van de zeldzame moderne politici die dit vraagstuk volwassen benadert.”

Hij verdedigt het recht op abortus, waar u al jaren tegen opponeert, en dat de basis onder de opleving van het Amerikaanse conservatisme heeft gelegd.

„Ik heb inderdaad twintig jaar gewerkt in Republikeinse regeringen die meenden dat het Hooggerechtshof in 1973 een onjuiste beslissing nam toen het abortus legaliseerde, zodat we argumenteerden dat die uitspraak moet worden teruggedraaid. Maar alle benoemingen in het Hof door Republikeinse presidenten, en al onze briljante argumenten, hebben die situatie niet veranderd. Wij moeten ons afvragen: hoeveel levens redden wij eigenlijk met deze strijd? En: zouden we we niet beter naar Obama moeten luisteren?

„Hij benadrukt individuele verantwoordelijkheid, het belang van goede voorlichting aan tieners, de beschikbaarstelling van publieke middelen voor adoptie. Dat is een benadering die we zouden moeten overwegen. We zijn zo gewend geraakt aan de opvatting dat het Hof abortus terug moet draaien – een optie die na zoveel jaren niet waarschijnlijk meer is – dat we het zicht hebben verloren op de mogelijkheden om langs andere wegen levens te redden. Obama maakt dat punt. Die handschoen zouden we op moeten pakken.”

Hoe reageren uw conservatieve vrienden?

„Veel van mijn ex-collega’s uit mijn Reagan- en Bush-jaren hebben het helemaal gehád met de politiek van verdeeldheid. De korte termijnvoordeeltjes staan in geen verhouding tot de schade die dit op de lange termijn aan ons land toebrengt.”

Veel conservatieve sympathisanten zijn door dominee Wright gaan twijfelen aan Obama. Wat denkt u?

„Er zal beslist aandacht voor dominee Wright blijven de komende maanden. Maar ik denk dat mensen wel doorzien wat hier aan de hand is. De dominee is belangrijk geweest voor Obama. Hij heeft opvattingen waar mensen aanstoot aan nemen. Hij was gekwetst toen Obama zich bij de start van de campagne niet wilde vereenzelvigen met hem, omdat Obama zijn ideeën nu eenmaal niet deelt. Tegen die achtergrond denk ik dat het een non-kwestie is voor de meeste kiezers.”

Krijgt u een rol in Obama’s campagne?

„Mensen van de campagne hebben mij benaderd nadat ik mijn steun aan Obama had gegeven. We wisselen ideeën uit. Obama heeft steun gekregen van meer Republikeinen. En het is waarschijnlijk dat ik, en anderen, met onze eigen achterban zal spreken over zijn kandidatuur. Het zal mij weinig moeite kosten andere Republikeinen voor te houden dat we met hem een kans hebben die we in jaren niet hebben gehad.”