Ellian beschrijft niet de Afrikaanse werkelijkheid 2

Afshin Ellian zoekt in zijn column van 26 april de oorzaak van het zieke Afrika bij de Afrikaanse elites. Zijn oplossing is een culturele strijd, een waardevergelijking met andere culturen. De eigenschappen die Ellian in de huidige Afrikaanse elites ziet, waren 200 jaar geleden in de toenmalige Europese elites ruim vertegenwoordigd. Zo wordt van Marie-Antoinette gezegd dat ze vond dat burgers in Frankrijk maar taart moesten eten als ze niet aan brood konden komen. De vele veranderingen die Europa sindsdien heeft doorgemaakt, zijn zeker niet tot stand gekomen doordat de Europese elites een `waardevergelijking met andere culturen` aangingen.

In Ellians zienswijze ontbreken de feitelijke en reële machtsverschillen tussen Afrikaanse elites en burgers. De geschiedenis leert dat inperking van de macht van elites door strijd tot stand komt. Onze parlementaire democratie, wettelijke bescherming en burgerrechten zijn door strijd van burgers tegen elites tot stand gekomen. Soms werd het volk geholpen door strijd tussen elites, maar nooit heeft de elite vrijwillig haar privileges opgegeven.

`De` Afrikaanse cultuur is een sterk hiërarchische cultuur. Het besef en het belang van hiërarchie doordrenkt vrijwel elk aspect van de Afrikaanse samenlevingen, van man-vrouwrelaties tot de wijze waarop de president met zijn bezoekers omgaat. De basis van relaties in Afrika, en daarmee van de hiërarchie, is powerplay. Uiteraard komt powerplay ook in westerse culturen voor. Sinds Marie-Antoinette hebben westerse democratieën zich echter zodanig ontwikkeld dat de uitwassen van powerplay door wetten en instituties zijn ingeperkt.

Deze ontwikkelingen hebben in Afrika nog niet plaatsgevonden, ondanks het enten van westerse structuren op Afrikaanse bodem. Afrika heeft economische ontwikkeling nodig die de bevolking in staat stelt zich te emanciperen. Vrije toegang tot westerse markten zou de ontwrichtende gevolgen van de samenloop van Afrikaanse cultuurelementen en neokolonialisme kunnen helpen doorbreken.