‘Bedrijf miskent bicultureel talent’

De Baak stopt met zijn leiderschapscompetitie voor multiculti talent. Het bedrijfsleven laat het afweten. ‘Diversiteit is een modegril. Op de werkvloer willen ze er niks mee.’

Noordwijk, 10 mei. - De toespraak moet ze nog schrijven. Maar de boodschap staat vast. Komende vrijdag wordt in aanwezigheid van prinses Máxima en Neelie Kroes de laatste Inspiratie voor Integratie-prijs uitgereikt. De Baak, het kenniscentrum van werkgeversorganisatie VNO-NCW, stopt met de wedstrijd. Te weinig bedrijven bleken bereid mee te werken. Want het bedrijfsleven ziet allochtoon talent nog altijd niet staan, zegt initiatiefneemster Yesim Candan (32).

Jullie geven het op?

„We liepen te ver voor de troepen uit. We zijn te idealistisch geweest. Ik wilde het bedrijfsleven met de wedstrijd triggeren. Ik wilde hen ervan overtuigen dat talenten met een dubbele culturele achtergrond een verrijking zijn op de werkvloer. Allochtonen in de volksmond, biculturelen noem ik ze zelf. Maar we zijn er niet in geslaagd het bedrijfsleven te overtuigen. Van de vijftig bedrijven die we hebben benaderd, doet alleen Delta Lloyd mee. De anderen zeggen dat ze ‘intern draagvlak missen’.”

Wat gaat er mis?

„Het topmanagement heeft de mond vol van diversiteit, het middenmanagement wil er niks van weten. Gerard Kleisterlee zegt in de krant dat zijn bedrijf open wil staan voor bicultureel talent. Drie maanden heb ik Philips plat gebeld. Maar we kregen nul op rekest. Ze wilden niet meewerken. Diversiteit blijkt een modegril, windowdressing. Elke week kun je er een congres over bezoeken. Maar op de werkvloer kiezen ze liever iemand die zoveel mogelijk op de collega’s lijkt. Weinig mensen zien de meerwaarde van biculturelen.”

Wat is die meerwaarde dan?

„Creativiteit, inlevingsvermogen, snel schakelen. In mijn geval: ik onderhandel als een Turkse, en relativeer als een Nederlandse. Ik ben iemand van het volk, maar rook net zo gemakkelijk sigaren met heren in driedelig. Ik ben een ui die je moet afpellen. Met Turkse en Nederlandse schillen. Mijn opa behoorde tot de eerste Turkse gastarbeiders. Ik ging naar een pikzwarte basisschool in Rotterdam, studeerde aan een internationale hogeschool economie en ging daarna naar Nijenrode. Op de hogeschool besefte ik dat die verschillende nationaliteiten de creativiteit verrassend vergroten. Maar dat vinden bedrijven bedreigend.”

Misschien willen ze geen troetelallochtoon?

„Dat woord! Hou op! We zitten gevangen in slachtofferdenken. Links vindt allochtonen zielig, rechts vindt allochtonen eng. En intussen verstikt de verzorgingsstaat ons. Dat blijkt uit Amerikaans onderzoek. Dat vergeleek de positie van migranten uit New York en Amsterdam op de arbeidsmarkt. Doordat Amerikanen meer op zichzelf zijn aangewezen doen ze het beter. Wij willen ook knallen, vechten, het onmogelijke mogelijk maken. Maar dan moeten bedrijven ons die kans wel geven.”

Is jullie project nu mislukt?

„Toen we begonnen wilden we diversiteit op de agenda zetten en bedrijven overtuigen van de voordelen daarvan. Het eerste is gelukt, het tweede niet. Daarom ga ik de komende tijd als een Turkse postduif bedrijven langs. Ik wil ze overtuigen van de noodzaak van bicultureel talent. We kunnen de concurrentieslag met China hier niet mee winnen. Maar Nederland telt 190 culturen. Drie miljoen inwoners hebben een niet-Nederlandse achtergrond. Daar moeten we gebruik van maken.”