Anouk van Dijk maakt mooie dansfolder

Dans Anouk van Dijk Dance Company: Borrowed Landscapes. Gezien 8/5 Frascati Amsterdam. Tournee t/m 13/11. Inl: www.anoukvandijk.nl

Meestal zijn de folderteksten van dansvoorstellingen verschrikkelijk, maar soms is de foldertekst beter dan de voorstelling. Neem de folder van Borrowed landscapes van choreografe Anouk van Dijk. Haar thema is vrijheid. Welke geliefde of nieuwe schoenen kies je bijvoorbeeld en worden dansers bewogen of doen ze dat zelf? Is er buiten onze werkelijkheid iets dat nog veel groter is en voor ons kiest? Van Dijk verwijst naar haar voorliefde voor de boeddhistische Japanse cultuur.

Grote thema’s die in de voorstelling uitgewerkt hadden kunnen worden. Maar Van Dijk (1965) richt zich toch weer op de vormelijke binnenwereld van de dans zelf. Vijf dansers kringelen en kronkelen in het begin soms prachtig om hun as, wiegend, tollend en uit het lood slaand, op de synthesizerversie van de golvende zee. Meestal alleen, soms samen. Na dit intro beginnen, als de vijf bedrijven in een tragedie, de vijf delen Landscapes 1 t/m 5. Die landschappen verwijzen naar het in de kunst veel gebruikte concept van de ‘leentuinen’ (een Engelse cottagetuin aangelegd in een andere cultuur bijvoorbeeld).

In Landscape 1 trekt een danseres grimassen terwijl ze op een stoel zit, in deel twee vallen twee dansers over twee stoelen, in deel drie doen de dansers hun ogen dicht met soms ingehouden adem, in deel vier vallen ze steeds bijna van de stoel en in het laatste deel spreken ze zichzelf hardop toe terwijl ze rennen: „Run backwards, forwards, stop.”

Borrowed Landscapes leent af en toe iets uit een vreemde of vervreemdende wereld maar het gaat uiteindelijk over dans zelf. Over de eerstejaars basisvragen van een danser en een choreograaf. Alleen een oplettende toeschouwer ziet dat de dansers soms een onhoorbaar commando van Van Dijk in hun ‘oortje’ doorkrijgen waardoor ze een beweging bijvoorbeeld tegelijk inzetten of stoppen. De onderliggende gedachte (de danser volgt bevelen en heeft geen vrijheid) is daarmee snel vertaald.

De autistische blik van de Nederlandse moderne dans wordt hier weer bevestigd. Bovendien doet de voorstelling sterk denken aan de jaren tachtig en negentig toen dit soort onderzoek naar de dans überhip was. Van Dijk is een terecht veelgevraagd docent van haar invloedrijke Counter-danstechniek. En als choreografe kan ze af en toe verrassen, zoals vorig jaar met Bliss, Maar tot een overstijgende, meerlagige choreografie met inhoud is ze nooit gekomen. Van Dijks landschap is zo plat als de Hollandse polder.