WeekBoek 19

WeekBoek, een verzameling van boekennieuws en rubrieken op nrc.nl/boekenblog, werkt samen met Dirk Leymans website papierenman.blogspot.com.

Karikatuur van Arthur Rimbaud (1871)

Steun aan boekenprogramma opgezegd

Het Vlaams-Nederlands culturele instituut deBuren steunt niet langer het boekenprogramma dat VPRO en Canvas samen gaan maken en dat dit najaar in een eerste reeks van acht afleveringen op het scherm moet verschijnen. deBuren toonde zich eerst bereid om 100.000 euro in het programma te investeren, maar bedacht zich nadat in de media het werkelijke format van het programma naar buiten kwam. Dorian van der Brempt, directeur van deBuren, was ontgoocheld dat hij de details over het programma via de pers moest vernemen en daar kon lezen dat de presentatoren Jan Leyers en Leon Verdonschot worden. Bovendien is hij het niet eens over de aanpak, zo zei hij in de Vlaamse krant De Morgen. ‘Er is een aanzienlijk verschil tussen een “boekenprogramma” zoals het nu wordt voorgesteld en een “literatuurprogramma” zoals was afgesproken.’ (DL)

Geen straat vernoemd naar populaire Claus

Er zal geen straat of plein naar de in maart overleden Hugo Claus in Brugge worden vernoemd, meldt website deredactie.be. Het bestuur van de stad ziet geen heil in een voorstel van gemeenteraadslid Jürgen Vanpraet een straat naar de schrijver te vernoemen, omdat dit tegen de wil van Claus zou zijn. Wethouder Cultuur Yves Roose zei dat Claus in Humo ooit zei dat hij niet wilde dat er na zijn dood een straat naar hem genoemd zou worden én dat Claus ‘zijn geboortestad ook nooit echt in zijn hart gedragen heeft.’ De run op Claus’ boeken gaat in Vlaanderen onverminderd door. Het verdriet van België is sinds de dag van Claus’ overlijden driemaal keer herdrukt. Andere titels zijn al enkele weken niet meer leverbaar, aldus Claus’ uitgeverij De Bezige Bij. Wel zijn herdrukken aangekondigd. (DL)

Hardlooptijdschrift ‘42’ verdwijnt

Het hardlooptijdschrift 42 houdt op te bestaan. Er is geen uitgever meer sinds de redactie bij WP Sportmedia weg is gelopen omdat deze de verschijningsfrequentie van twee maal per jaar niet wilde opvoeren. De zoektocht naar een andere uitgever liep spaak toen de beoogde nieuwe uitgever Tirion zich volgens de redactie ‘onverwachts terugtrok’. Hoop op het publiceren van nieuwe verhalen over het hardlopen is er bij de redacteuren wel. Er wordt verwacht dat ‘binnen een half jaar´ een nieuw blad in de steigers staat’. (SK)

Nieuwe tekst van Rimbaud ontdekt

De Belgische cineast Patrick Taliercio heeft tijdens het maken van een documentaire over Arthur Rimbaud (1854- 1891) een voorheen onbekende journalistieke tekst van de poète maudit ontdekt, zo meldt L’Express. Taliercio trof de tekst aan in de krant Le Progrès des Ardennes van 25 november 1870, toen zijn aandacht was gewekt door het pseudoniem Jean Baudry, één van de schuilnamen van Rimbaud. Biografen wisten dat Rimbaud teksten had gestuurd naar het dagblad, maar gingen ervan uit dat geen enkele gepubliceerd werd. Het is 63 jaar geleden dat er voor het laatst onbekend werk van Rimbaud is aangetroffen. (DL)

NIEUWSLEZEN Het jaar 1968

In bijna alle herdenkingsboeken en columns die momenteel verschijnen over het roemruchte jaar 1968 wordt verwezen naar 1968 The Year that Rocked The World van Mark Kurlansky uit 2004 (Penguin; de vertaling, Het jaar dat de wereld veranderde, verschenen bij Anthos, is tweedehands nog leverbaar). Anders dan veel boeken die de erfenis van het jaar in, zeg, Frankrijk, behandelen, en als het ware verticaal de geschiedenis inkijken, koos Kurlansky een horizontale aanpak: hij scheef de kroniek van twaalf heftige maanden. Negen miljoen stakende arbeiders en stenen gooiende studenten in Frankrijk. 4 april: Martin Luther King wordt vermoord. 6 juni: Robert Kennedy ondergaat hetzelfde lot. Wereldwijde protesten tegen de oorlog in Vietnam en het gezag in het algemeen. Een aanslag op Andy Warhol. Richard Nixon wordt tot president gekozen. De Praagse Lente wordt neergeslagen.

Kurlansky noemt 1968 een uniek jaar, ‘omdat iedereen overal tegen de gevestigde orde in opstand kwam,’ aldus recensent Maarten Doorman in Boeken, 02.07.04. ‘In het Oostblok tegen het communisme, in het Westen tegen het kapitalisme en imperialisme, en overal tegen het gezag van instituties, of het nu vakbonden waren, universiteiten of politieke partijen. Kurlansky is een enthousiast betrokkene. Er was een tijd, schrijft hij, ‘waarin mensen hun mening gaven en niet bang waren om mensen te beledigen.’

Doorman noemt Kurlansky’s inventaris van de gebeurtenissen oppervlakkig, maar ‘Wat Kurlansky echter goed aantoont is het belang van televisie bij de protesten, en bij het perspectief op de wereld in het algemeen. Eind jaren zestig komt het nieuws plotseling van overal de huiskamer binnen, zonder dat de autoriteiten de gevolgen ervan overzien. Er waren nog nauwelijks mechanismen om het nieuws in te pakken en in de hand te houden.’ (MS)

TIJDSCHRIFT Raster 121

Raster laat in zijn laatste nummer het publiek kennis maken met twee min of meer vergeten Duitse auteurs, Alexander Kluge en Wolfgang Koeppen. Ze werden in hun tijd bejubeld, maar beiden zijn – omverschillende redenen – gedurende de jaren ergens in de buitenste regionen van de wereldliteratuur terechtgekomen. Kluge (1932) is de ontoegankelijkste van de twee. Terecht merkt Cyrille Offermans in zijn inleiding op dat dat vooral aan Kluges stijl ligt: zijn zinnen missen elke vorm van passie, zijn personages voelen niks en zijn observaties zijn kil en afstandelijk, een onpersoonlijke ambtenarentaal. Toch heeft de auteur het vermogen om je in zijn gefictionaliseerde geschiedenissen met een enkele rake observatie blijvend te doen verwonderen.

Het proza Wolfgang Koeppen (1906-1996) heeft alle ingrediënten om wel een groot publiek aan te spreken, maar na een vruchtbare periode in de jaren vijftig heeft de auteur er voorgoed het zwijgen toe gedaan. Telkens begon hij opnieuw, nooit maakte hij iets af. Dankzij de uitstekende vertaling van Jacq Vogelaar zijn er nu toch wat snippers uit zijn nagelaten werk in het Nederlands te lezen. (RK)

Raster 121. Twee dwarse geesten. Vertalingen door Cyrille Offermans en Jacq Vogelaar. De Bezige Bij, 192 pagina’s, €15,–

LEZEN &CETERA Schrijversinterviews

Drie auteurs waren te gast in de dertigste aflevering van Lezen &cetera Live, de maandelijkse talkshow van chef Boeken Pieter Steinz in Theater Donner Rotterdam. De Vlaming Koen Peeters sprak er over zijn voor de Librisprijs genomineerde Grote Europese Roman en over het gebrek aan Europees gevoel bij de Nederlanders. Marja Pruis vertelde onder meer over de autobiografische elementen in Atoomgeheimen, haar roman over de activistische jaren tachtig. En essayist Dirk van Weelden lichtte het non-fictieboek toe dat hij schreef over een Amsterdams grachtenpand met een roemrijk verleden (De wereld van 609). Beluister de hele aflevering (of de drie interviews afzonderlijk) via www. nrc.nl/boekenblog.

WEEKSITEwww.narrathon.nl

Als ‘verhalencoach’ organiseert Ewald Theunisse workshops voor mensen die verhalen willen leren schrijven. Op een bepaald moment kwam hij tot de ontdekking dat mensen een veel beter verhaal op papier kregen als Theunisse zelf een eerste regel schreef, die vervolgens aangevuld mocht worden. Vanuit die gedachte creëerde Theunisse daarna het spel Narrathon, met sinds kort ook een online-variant met drie spelvormen. (SK)

M.m.v. Reinier Kist, Sebastiaan Kort, Dirk Leyman en Maartje Somers.

De berichten zijn in uitgebreide vorm te lezen op nrc.nl/boekenblog.