‘Vaste belasting op auto’s moet blijven’

Volledige afschaffing van de aanschafbelasting voor auto’s bij de invoering van de kilometerheffing kost de samenleving meer dan het oplevert.

Dat blijkt uit een vertrouwelijk onderzoek van drie planbureaus. Volgens het Centraal Planbureau, het Milieu- en Natuurplanbureau en het Ruimtelijk Planbureau zal de omzetting van de vaste BPM (belasting op personenauto’s en motorrijwielen) in een variabele heffing per gereden kilometer „steeds vitalere delen van de mobiliteit” ontmoedigen. „Vanuit de maatschappelijke kosten en baten geredeneerd is er weinig reden om de BPM in het systeem van de kilometerprijs te betrekken.”

De extra winst voor milieu en door kortere files „lijkt niet op te wegen tegen het verlies van maatschappelijk nuttige mobiliteit en accijnsderving.” De kosten per gereden kilometer zouden zo hoog worden, dat allerlei economisch waardevol autoverkeer wordt ontmoedigd.

Het kabinet heeft eind vorig jaar besloten vanaf 2012 stapsgewijs kilometerheffing in te voeren. Daarbij is toegezegd gelijktijdig de motorrijtuigenbelasting af te schaffen zodat de kosten voor de automobilisten niet omhoog zouden gaan. Minister Camiel Eurlings (Verkeer, CDA) wilde ook dat de BPM zou verdwijnen. Zo zouden burgers betalen voor het gebruik van de auto in plaats van voor aanschaf en bezit.

Staatssecretaris De Jager (Belastingen, CDA) is tegen volledige afschaffing van de BPM, omdat dit de schatkist veel kost. Het bedrijfsleven wil dat de BPM volledig wordt afgeschaft, evenals het CDA en oppositiepartij VVD.

Volgens berekeningen van de planbureaus betekent volledige afschaffing van de BPM dat de kilometerheffing veel hoger zal zijn. Hoewel files fors zullen afnemen, wat reizen bespoedigt, maakt die hogere kilometerheffing autorijden dan zo duur dat ook economisch nuttige mobiliteit wordt afgeknepen.

De reactie van Kamerlid Paul de Krom (VVD) is vernietigend. „Er is een politieke afspraak om de BPM af te schaffen.” Het kabinet probeert zich er „onderuit te draaien” met een rapport dat het ministerie van Financiën volgens hem heeft laten lekken. De conclusies van het rapport ondersteunen immers de opvatting van het ministerie dat volledige afschaffing ongewenst is. De PvdA is tegenstander van totale afschaffing van de BPM. Het CDA moet volgens De Krom nu door het stof. „De politiek moet worden opgewarmd voor het idee dat afspraken niet worden nagekomen.”

Vakbond De Unie vindt dat werkgevers de kosten van kilometerheffing voor hun rekening moeten nemen, zegt voorzitter Jacques Teuwen. De vakcentrales FNV en CNV en werkgeversorganisatie VNO-NCW vinden de uitlatingen van Teuwen voorbarig, omdat de details van de kilometerheffing nog onbekend zijn.