Hoe kan ‘gewoon doen’ toch zo ongewoon zijn?

Anne Enright: Taking Pictures. Jonathan Cape, 227 blz. € 18,95

Anne Enright: Taking Pictures. Jonathan Cape, 227 blz. € 18,95

Voor haar roman The Gathering kreeg Anne Enright de Booker Prize 2007. Sinds die bekroning zijn haar verkoopcijfers verhonderdvoudigd. Haar eerdere boeken – zij wordt uitgegeven sinds 1991 – haalden net een paar duizend. Eind februari was zij over de 250.000 heen, en daar is de Amerikaanse verkoop nog niet bij opgeteld. Hoe zal het met haar nieuwe boek gaan, de bundel verhalen onder de titel Taking Pictures? In de Engelse kritiek heeft zij er veel lof voor gekregen: om haar humor, haar begrip van de kleine gebeurtenissen van de dag, haar inzicht in voorbijgaande seksuele relaties en van loslopende karakters. En dat terwijl er niets elitairs is aan de mensen die zij beschrijft: sociaal niet, en intellectueel en emotioneel evenmin. Als grote verdienste noemt Bernard O’Donoghue in The Times Literary Supplement dat Enright laat zien ‘How hard people work at being ordinary’, en hoe zij weer op gang komen na tegenslag en zelfs tragedie. Wat vindt O’Donoghue nu zo bijzonder? Dat haar personages vooral gewoon willen doen?

Zo blijft het gaan bij deze verhalen. Er staan telkens weer passages in die anders zouden moeten. In ‘Bad Sex Weekend’ heeft de vertelster een kortdurende relatie met een man die in Amerika gewerkt heeft in Buttfuck (Wisconsin), een plaatsnaam waar van de lezer een kinderlach verwacht wordt. Als zij wil dat hij weggaat zegt ze dat zij haar nichtje moet gaan afhalen: ‘„Your niece?” he said. / „Yes.” / „How sweet.”/ „Fuck off”, she said.’ Zo’n karakterloos dialoogje beneemt je de leeslust.

In het titelverhaal ‘Taking Pictures’ zitten twee vrouwen en twee mannen te eten in het vooruitzicht van een vrolijke avond. ‘At dinner we talk about sex’ is de complete beschrijving van dat deel van de avond. Geen woord over de inhoud van het gesprek, noch over de toon of de stemming. Wat hebben we aan zo’n verteltrant?

Deze paar voorbeelden maken enigszins begrijpelijk dat je hoofdschuddend en moedeloos voortsloft door Enrights verhalen. Het is een ongewone ervaring, een boek lezen dat door een vloed van aanbevelingen is opgestuwd, en dan als lezer op zowat iedere pagina afwijzend staan tegenover een beschrijving of een dialoog. Het beste wat er van Taking Pictures gezegd kan worden is dat het hier en daar een voorbijgaande indruk geeft van hoe sommige Ieren met elkaar omgaan en praten. Dat is te weinig.