Harde aanpak wietteelt is link

De kwaliteit van wiet holt achteruit door het repressieve cannabisbeleid in Nederland.

Controle op de kwaliteit en veiligheid van wiet is moeilijk.

Er zijn serieuze aanwijzingen dat er iets aan de hand is in cannabisland. Werd het cannabisbeleid in Nederland jarenlang ingegeven door overwegingen op het gebied van de volksgezondheid, de laatste jaren is het domein geworden van justitie. Het hardere vervolgingsbeleid van politie en justitie is er verantwoordelijk voor dat de kwaliteit van wiet de laatste jaren sterk achteruitgegaan is. Het optreden van de politie heeft vooral de kleine, idealistische thuiskweker getroffen, een gegeven dat de politie niet ontkent.

Insiders uit de branche stellen dat de kwaliteit rond 2000 optimaal was. Het aanbod bestond toen nog maar voor een klein deel uit geïmporteerde cannabisproducten. Coffeeshopondernemers konden toezien op de kwaliteit omdat zij zelf contacten onderhielden met de telers.

Sinds de politie de netwerken van de coffeeshops ging verstoren, zijn de kleine, idealistische telers ermee opgehouden en vervangen door zogenoemde risico-aanvaarders: ‘broodtelers’, goudzoekers en mensen met een criminele achtergrond. Coffeeshopondernemers zijn daardoor steeds meer aangewezen op tussenhandelaren, die zich ook bezighouden met de export van nederwiet. Daarmee lijken de markten voor de export en de coffeeshopbevoorrading steeds meer door elkaar te lopen.

Controle op de kwaliteit van de wiet is steeds moeilijker geworden. Versnijdingstechnieken, waarbij wiet wordt verzwaard of uiterlijk verbeterd door stoffen toe te voegen, zijn sterk in ontwikkeling. Het gebeurt niet meer met zand, zetmeel of glasvezels, wat nog vrij eenvoudig te detecteren was, maar met vaak onbekende vloeibare versnijdingsmiddelen.

Het Trimbos-instituut zou graag willen weten om welke versnijdingsmiddelen het gaat. Maar diepgaand onderzoek gebeurt vooralsnog niet, omdat het heel duur is specialistisch laboratoriumonderzoek te regelen. Er zijn sterke aanwijzingen uit de branche dat wiettoppen worden ondergedompeld in allerlei verzwarende stoffen die mogelijk gevaarlijk zijn voor de gezondheid.

Uit de coffeeshopbranche komen klachten over de moeilijke verkrijgbaarheid van kwalitatief goede wiet en over de explosief stijgende prijzen. Inmiddels wordt er rond de 4.000 euro voor een kilo nederwiet betaald. Dat is 1.000 euro meer dan vorig jaar.

De scheidend voorzitter van de Nederlandse Politiebond (NPB), Hans van Duijn, stelde op 24 april in nrc.next dat de drugsbestrijding duur is maar niets heeft opgeleverd. Legalisering is volgens hem de enige oplossing. Eerder stelde advocaat-generaal Jules Wortel dat de repressieve aanpak van cannabis contraproductief is en meende de Amsterdamse hoofdcommissaris van de politie Riessen dat legalisering van de wietteelt de enige structurele oplossing is.

De volksgezondheid vraagt om wijze besluitvorming. Toch wordt er tegen beter weten in opnieuw gekozen voor een hardere aanpak. Reden hiervoor is dat de politieke wil voor een structurele oplossing ontbreekt. Politici lijken liever hun vingers niet te branden aan deze materie en leggen de wetenschappelijke feiten en ervaringen uit het veld naast zich neer.

Repressieve aanpak van hennepteelt speelt criminelen in de kaart. De drooglegging van alcohol in de jaren twintig in de VS heeft aangetoond hoe de criminaliteit zich kan ontwikkelen, wanneer een gewild product in de illegaliteit terechtkomt. Door de drooglegging verschoof de handel in drank naar het ondergrondse circuit. Een vergelijkbaar proces lijkt zich nu te voltrekken in de cannabissector. De politiek had uit deze geschiedenis lessen moeten trekken. Alleen met goede wet- en regelgeving breng je zo’n criminaliseringsproces tot stilstand.

Nicole Maalsté is socioloog en criminoloog, en bestudeert de cannabisbranche al ruim vijftien jaar. Zij is mede-auteur van het boek ‘Polderwiet’ (De Fontein, 2007).