De hand in eigen boezem – maar wat dàn?

‘Een beruchte fantast, ook wel bekend als de Nederlandse Nick Leeson’, las ik in De Telegraaf. Zo omschreef ons ochtendblad de ladelichter die Rita Verdonk had wijsgemaakt dat hij haar hele geboortefeest in de Amsterdamse Passenger Terminal zou bekostigen.

Zulke karakteriseringen vertederen me altijd. Los van het feit dat ik nog nooit iemand ben tegengekomen die zei: ‘Ken je Nick van der L, ook wel bekend als de Nederlandse Nick Leeson?’ – bekoort me vooral de buitensporigheid van de vergelijking. Net als wanneer ik de Cauberg de Mont Ventoux van Limburg hoor noemen, of wanneer ik merk dat in de buurt van Eperheide (hoogste heuvel 53 meter) hotels blijken te bestaan die Klein Zwitserland of Alpenzicht heten. Elke dwerg wil zich altijd aan een reus meten.

De Barings Bank verloor indertijd aan de echte Nick 1,4 miljard dollar, en ging failliet. Trots op Nederland schijnt er 135.000 bij te zijn ingeschoten en wil tegen Nick de grabbelaar niet eens aangifte doen. De verhouding is ook ongeveer 10.000 staat tot 1.

Interessant aan het nieuws lijkt me de rol van Kay van de Linde, Rita’s campagneleider, adviseur en woordvoerder. Had hij niet beter moeten opletten?

Hij gaf toe dat ‘het team-Verdonk’ was getild, en wel door een charlatan, en dat het daarvoor ‘de hand in eigen boezem moet steken’. Maar wat is precies de boezem van ToN, en welke hand moet zich schamen? ‘Potentiële donateurs’, zei Kay ook nog, ‘moeten voortaan beter worden gescreend’.

Maar ik begreep uit De Telegraaf dat de amateur-Nick op 3 april j.l. ‘prominent aanwezig was geweest op de spetterende after-party’, terwijl was afgesproken dat hij het toegezegde bedrag vóór die dag op de girorekening van de beweging zou hebben overgemaakt. Geen cent. Prominente gast nota bene – die is dan toch zeker al gescreend? En had Kay hem toen namens de boezem niet even vriendschappelijk aan z’n jasje kunnen trekken?

‘Bij donaties’, verklaarde de adviseur, ‘gaat het om een mondelinge afspraak. Iemand die geld voor een goed doel wil geven hou je geen contract onder z’n neus. Wij gaan uit van vertrouwen in de mens’.

Ruik ik hier nou een kleine witwas-uitleg, of ben ik dan al te wantrouwig?

Die mini-Nick schijnt bij De Telegraaf nooit erg gunstig aangeschreven te zijn geweest. ‘Notoire praatjesmaker Van der L.(38)’, las ik op de voorpagina (wat zou een mens toch moeten beginnen als die krant er niet was?), ‘voorheen werkzaam bij de Rabobank, was al berucht wegens diverse mislukte vastgoedprojecten.’

En een heel team dat er niettemin in stinkt?

’Rita’, voerde Kay namens haar het woord, ‘gaat uit van vertrouwen, niet van wantrouwen. Ze gelooft iemand op zijn woord totdat het tegendeel blijkt’.

Gelooft u dat? Iemand die een meeuwenpoepje op het raam van haar werkkamer aantrof, en meteen aan een aanslag dacht? Die hartsvriendin was van Ayaan Hirsi Ali, maar haar uit achterdocht het land uitstuurde? Die een imam wantrouwde omdat hij haar vanwege z’n achterlijke geloof geen hand wilde geven? Die zonder dat er nog iets van een tegendeel was gebleken, zoveel argwaan jegens de voetballer Kalou koesterde, dat ze hem geen Nederlands paspoort gaf?

Het kan in theorie natuurlijk allemaal, maar grote twijfel lijkt me op z’n plaats. En als het waar is wat Kay zei, en ze gaat inderdaad principieel uit van het goede in de mens – dan vind ik dat we ons ernstige zorg moeten maken voor het geval ze ooit premier wordt en zich door wel grotere boeven dan Nick van der L. van alles laat aanpraten waarvoor haar team (dus dan het hele land) de hand in eigen boezem moet steken.

Lees alle eerdere columns op nrcnext.nl.blokker