Dag dollar: tien kaarsjes voor de euro

De euro is onze munt en jullie probleem. Met die parafrasering van de gevleugelde uitspraak van een Amerikaanse minister van Financiën uit een ver verleden viert de euro deze week zijn tiende verjaardag.

In de eerste week van mei 1998 besloten de Europese regeringsleiders in Brussel dat elf lidstaten van de Europese Unie de wisselkoersen van hun nationale munten onlosmakelijk gingen koppelen. Het was de laatste horde naar de invoering van de girale euro op 1 januari 1999 en vanaf dat moment was er geen weg meer terug.

Sindsdien is de euro uitgegroeid tot de gemeenschappelijke munt van 15 lidstaten van de EU. Volgend jaar sluit Slowakije zich als 16de land aan.

De meeste kritiek op de euro is verstomd. De prijsopdrijving bij de invoering van de munten en bankbiljetten in 2002, toen de horeca en taxibedrijven de prijzen van guldens één op één omzetten in euro’s, is verleden tijd. De euro heeft zijn kracht bewezen in de recente periode van financiële turbulentie in de wereld. Europese muntcrises zoals die zich in de jaren zeventig, tachtig en negentig om de haverklap voordeden met aanpassingen van de wisselkoersen, behoren tot het verleden.

Een rapport van de Europese Commissie dat deze week is verschenen, spreekt naar aanleiding van tien jaar euro van „overwegend positieve effecten”. De economische groei in ‘euroland’ is niet echt opgekrikt, maar de werkgelegenheid is aanzienlijk toegenomen en de inflatie en rentestanden zijn laag gebleven.

Na de inspanningen die regeringen zich getroostten om hun overheidsfinanciën op orde te brengen om te mogen toetreden tot de euro, is het enthousiasme voor hervormingen in veel eurolanden afgenomen. Maar op de internationale financiële markten heeft de euro de reputatie van een harde munt verworven. En heeft daarmee de positie van de dollar als de internationale reservemunt danig verzwakt.

John Connally, de Amerikaanse minister van Financiën, beet in 1971 de Duitsers toe: „The dollar is our currency and your problem.” West-Duitsland had toen net besloten de D-Mark van de zwakke dollar los te koppelen.

Zoveel arrogantie kunnen de VS zich nu niet meer permitteren. Als nabrander van de kredietcrisis kunnen de Amerikanen zich geen dollarcrisis veroorloven. De zwakke dollar wakkert de inflatie aan. De koersdaling van het afgelopen jaar mag niet omslaan in een vrije val.

De Europese en Amerikaanse autoriteiten zijn begonnen de dollar weer omhoog te praten. Maar met een reddingsoperatie voor de dollar is het Amerikaanse probleem niet opgelost.

Roel janssen