‘Mijn film zit vol met momenten van gêne’

Emmanuel Mouret maakt films over jonge mensen in verwarring over de liefde. Zijn vierde film, ‘Un baiser s’il vous plaît’ is hier nu uit.

De jonge Franse filmmaker Emmanuel Mouret (1970) heeft vier speelfilms op zijn naam staan, maar zijn nieuwste, Un baiser s’il vous plaît, is de eerste die in Nederland wordt uitgebracht. Omdat zijn films over jonge mensen gaan die in verwarring zijn over de liefde, zijn ze wel vergeleken met het oeuvre van zijn 88-jarige landgenoot Eric Rohmer. Een vergelijking die hij wegwuift: „Ik ken de films van Rohmer goed en ik houd van ze. Maar mijn werk is anders. De enige overeenkomst is dat ook mijn films over het spel der liefde handelen, met al zijn dromen, desillusies en zelfbedrog.”

Mourets werk past in de Franse traditie van de ‘scenariofilm’: zijn script is gelaagd, met dialogen vol bon mots en filosofieën over de ondoorgrondelijkheid van de liefde. Maar zijn films afdoen als ‘typisch Frans’ – amoureuze perikelen en veel dialogen – doet hem tekort. Hoewel Un baiser opvalt door zijn hechte scenario, met een ingenieuze raamvertelling en complexe personages, is Mouret ook sterk filmisch ingesteld.

Zo filmt hij de eerste bedscène tussen hem (hij speelt zelf de hoofdrol) en Judith (Virginie Ledoyen) als een dans. Eerst zien we hen op de rug, dan gaat de camera naar de andere kant en zien we ze voorzichtig aanstalten maken tot vrijen. Daarna verplaatst de camera zich naar het voeteneind. Mouret: „De erotische spanning moest voelbaar zijn. Ook moest de scène tegelijkertijd komisch én erotisch zijn. Als ik de acteurs alleen frontaal had gefilmd, zou je te gemakkelijk de emoties van hun gezicht hebben kunnen aflezen. Nu is er ruimte voor suggestie. Suggestie is erotischer, omdat je het dan zelf moet verbeelden. Seksscènes zijn altijd een dramaturgisch probleem. De personages hebben dan wat ze willen, daar zit geen spanning in. Wat er aan voorafgaat, is interessanter. Dan is het nog open, kan er nog van alles gebeuren.”

Hoogtepunt van Un baiser is een lange monoloog van Virginie Ledoyen, die als één lang shot is gefilmd. Mouret lijkt een voorkeur te hebben voor lange, ongemonteerde shots: „Mijn film zit vol momenten van gêne en als ik het shot niet opknip, benadruk ik die momenten. Omdat het een liefdesverhaal is, wilde ik graag beide acteurs in één kader vangen. Ik zie veel liefdesfilms waarin de geliefden niet samen in beeld zijn en dat begrijp ik niet.”

Hij gebruikt veel klassieke muziek in zijn films. In Un baiser is er een muzikale hoofdrol weggelegd voor Schubert, een componist die wonderwel past bij zijn werk: toegankelijk en plezierig, maar met een donkere, melancholieke ondertoon. Mouret bloost een beetje bij deze vergelijking. Dan zegt hij: „Ik las een uitspraak van Schubert: ‘wanneer ik probeerde lichte muziek te schrijven, werd het ernstig en als ik stemmige muziek wilde schrijven, werd het licht’. Ik houd ook van zulke tegenstellingen – grappig en wreed, licht en donker – en probeer vragen te stellen. Zoals Spinoza zei: ‘Niemand weet wat de wil is en hoe zij het lichaam beweegt’. Het antwoord is aan de toeschouwer.”