Dopingtest is pas goed met gentest

Urinetests zijn in de huidige vorm ongeschikt om het gebruik van testosterondoping aan te tonen. Teveel mensen worden namelijk niet betrapt als ze wel testosteron gebruiken. Dat komt doordat een tiende van de blanke mannen en de helft van de Aziaten een cruciaal gen mist. Dat gen codeert voor een enzym dat de stof maakt dat in de test opgespoord wordt. Dit schrijven Zweedse onderzoekers in het juninummer van The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism.

De onderzoekers stellen voor een gentest aan de urinetest toe te voegen. Die voorkomt dat sporters ten onrechte positief bevonden worden. Aan de andere kant kan de genetische test ervoor zorgen dat mensen zonder het gen bij dopinggebruik betrapt worden.

Sporters gebruiken al sinds de jaren vijftig testosteron om hun prestaties te verbeteren. Testosteron is een natuurlijk mannelijk geslachtshormoon. Het is een van de anabole steroïden die de spiermassa vergroten en die voor snel herstel na zware inspanning zorgen.

Of een atleet testosteron heeft gebruikt, wordt bepaald met een urinetest. Daarbij kijken de dokters of een afbraakproduct van testosteron: testosteron glucuronide (TG) in de urine aanwezig is. Ze vergelijken de hoeveelheid TG met dat van een ander hormoon epitestosteron. Normaal komen deze evenveel in de urine voor. Een sporter wordt positief bevonden als TG vier keer meer voorkomt.

Uit het Zweedse onderzoek blijkt dat de genen van de sporter invloed hebben op de hoeveelheid TG in de urine. Sommige mannen missen een gen dat codeert voor een enzym dat testosteron omzet in TG. In de urine treedt dan nauwelijks verhoging van TG op. Als het gen ontbreekt wordt een gebruikende sporters niet altijd door de urinetest als gebruiker betrapt. Dat Aziaten vaak lage waardes van TG hebben, was al bekend. De wetenschappers uit Stockholm lieten zien dat dit komt door het ontbreken van het gen.

Mensen die het gen wel hebben lopen een kans positief te testen als ze geen steroïden hebben gebruikt. Dit gebeurde tijdens het onderzoek bij veertien procent van de mannen met het gen. De concentratie TG in de urine lag in deze groep als ze geen steroïden gebruikten al tien keer hoger dan bij mensen zonder het gen.