De erfgenaam

medvedev_reuters.jpgDe inauguratie van president Medvedev werd gisteravond zo rond tien uur afgesloten met een groot vuurwerk. Vanaf mijn balkon kon ik het goed zien. Het hele Kremlin was uitgelicht alsof er een speelfilm werd opgenomen. En eigenlijk was dat ook zo.

Toen Medvedev zo rond kwart voor twaalf ‘s ochtends in een Mercedes Pullman door het afgezette en ontruimde centrum van Moskou reed, omringd door een escorte van motoragenten, viel mijn televisie uit. Ik belde naar de kabelmaatschappij en kreeg te horen dat ze mijn abonnementsgeld van 7.000 roebel een paar weken geleden weliswaar hadden ontvangen, maar dat ze het kwijt waren geraakt in de administratie.

Ik legde ze uit dat het toch echt niet mijn schuld was en ze me onmiddellijk weer moesten aansluiten. ,,U hebt nog acht minuten”, dreigde ik. Aangezien in Rusland een verticale machtsstructuur bestaat, werd er onmiddellijk naar me geluisterd en nog geen drie minuten later had ik weer verbinding.

Medvedev was inmiddels vlakbij het Kremlin. Wat opviel was dat er ook daar nergens juichende menigten waren te zien, die een inauguratie toch altijd kunnen opvrolijken. In plaats daarvan heerste er een ijzige sfeer, want het was merkwaardigerwijs na weken van lente ineens slechts 1 graag Celsius in Moskou en de hemel kleurde grijs en somber. Eigenlijk had het zullen regenen, maar dat wilden de autoriteiten de nieuwe leider niet aandoen en daarom werd een beproefd recept uit de toverdoos van de Sovjet-Unie gehaald: het met kostbare chemicaliën opblazen van regenwolken. Het kost wat miljoenen euro, maar het helpt altijd.

Via het Rode Plein en de Spasskitoren reed Medvedev het Kremlin binnen. Toen hij uitstapte zag je hem trots en onzeker kijken. De generaal van het Kremlin-regiment heette hem welkom, als de erfopvolger die de scepter in ontvangst kwam nemen.

De erfgenaam liep langs een erewacht de brede marmeren trap van het Kremlinpaleis op. Een orkest speelde welkomstmuziek. In de troonzaal, gevuld met alle denkbare geestelijke, politieke, artistieke en intellectuele hoogwaardigheidsbekleders uit binnen- en buitenland, was Poetin al binnengekomen. Nu Medvedev nog.

Alleen die aanwezigheid van de aftredende president was al bijzonder, omdat voor het eerst in Rusland de ene president het stokje lijfelijk overgeeft aan de andere. Toen Poetin werd geïnaugureerd was Jeltsin te ziek om de plechtigheid bij te wonen.

Om 12 uur precies, het kruipende tandrad van een Kremlinklok werd door de televisiecamera’s uitvoerig in beeld gebracht, was het zover. De gouden deuren aan het andere einde van de enorme troonzaal gingen open en Medvedev kwam met kordate pas binnen. Het publiek applaudisseerde.

Over een eindeloze rode loper liep Medvedev naar het podium, waar Poetin en de opperrechters hem opwachtten. Poetin hield nu als eerste een toespraak waarin hij de democratische verantwoordelijkheid van het presidentiële ambt onderstreepte. Ook zei hij dat zijn koers van de afgelopen jaren de juiste was gebleken. ,,Vlak voor de Dag van de Overwinning (9 mei) voelen we nu extra onze morele kracht”, zei hij. En even later sprak hij de historische woorden: ,,Acht jaar geleden heb ik de belofte gedaan open en eerlijk te zijn. Aan die belofte heb ik me gehouden. Het was een belofte aan president Jeltsin om Rusland te redden. Dat is mijn taak, zoals het ook de taak is van Dmitri Medvedev. Ik wens hem geluk en succes. Steun hem!” Er volgde nog een zin over zijn doelen, ,,die pas over dertig jaar zullen worden gehaald”, waarna de opperrechter zijn rol speelde. Medvedev legde zijn hand op de grondwet en sprak de 33 woorden uit, waarin hij beloofde de grondwet te respecteren. Toen hij daarmee klaar was klonk het volkslied, dat het mooiste ter wereld is. Poetin en Medvedev luisterden met onbewogen gezichten toe.

Toen de laatste noten waren weggestorven hield Medvedev een toespraak, waarin hij beloofde de vrijheden van de burgers en van de economie te zullen beschermen. ,,Ik begrijp volledig hoeveel er moet gebeuren om de staat werkelijk rechtvaardig en dienend voor de burgers te maken en hun de hoogste levensstandaarden te garanderen, zodat zoveel mogelijk mensen tot de middenklasse kunnen toetreden en een goede opleiding en goede gezondheidszorg kunnen krijgen. ” Het was dat moment waarop iedereen ineens besefte hoe moeilijk Medvedev het zal krijgen. Want in een land met een verticale machtsstructuur en een endemische corruptie die zich uitstrekt tot de hoogste bestuurslagen is de wet, als motor van hervormingen en middel om de burgers te beschermen tegen mensen met kwade bedoelingen, een kwetsbaar goed.

Medvedev liep nu weg van het podium, Poetin achterlatend bij de gasten. Eindelijk lachte hij. Kanongebulder weerklonk. Even later inspecteerden de afgetreden en de nieuwe president een parade van het Kremlinregiment, dat zijn verjaardag vierde. Ook werd Medvedev in een kapel van het Kremlin nog gezegend door de patriarch. Het deed in veel opzichten denken aan de kroning van die andere kleine heerser, tsaar Nicolaas II.