Crisis komt tot kookpunt

Bij gevechten tussen de aanhangers van Hezbollah en de regering vielen gewonden.

De politieke crisis escaleerde weer even.

Medestanders van de Libanese regering zijn gisteren hevig slaags geraakt met aanhangers van de fundamentalistisch-shi’itische organisatie Hezbollah. In de straten van de hoofdstad Beiroet gooiden ze stenen en schoten ze op elkaar. Explosies en geweervuur waren te horen. De oorzaak van de explosies was gisteren niet bekend, maar volgens getuigen werden er raketten ingezet. Door het geweld is de politieke crisis in Libanon opnieuw geëscaleerd.

Libanon wordt al zeventien maanden geplaagd door een politieke crisis. Die gaat over de samenstelling van het kabinet en over het aantreden van een nieuwe president – Libanon heeft al sinds november 2007 geen president meer.

Bovenal is de crisis een machtsstrijd tussen een anti- en een pro-Syrische kamp. De ‘anti-Syriërs’ in Libanon domineren de regering van de sunnitische premier Siniora en hebben een kleine meerderheid in het parlement. Zij worden gesteund door het Westen. De ‘pro-Syriërs’, het shi’itische Hezbollah en zijn bondgenoten, hebben het voorzitterschap van het parlement in handen. Zij hebben de steun van Syrië en Iran. De machtsstrijd heeft de Libanese politiek volkomen verlamd en is de ergste politieke crisis in Libanon sinds de burgeroorlog (1975 - 1990).

De spanning tussen de twee kampen kwam gisteren weer even tot een kookpunt. Dinsdag al nam die spanning toe nadat de regering een uitgebreid telecommunicatienetwerk van Hezbollah illegaal had verklaard. De regering dreigde het netwerk uit de lucht te halen omdat het een „aanval is op de soevereiniteit van de staat”. Hezbollah reageerde woedend en zei dat het netwerk een belangrijke rol heeft gespeeld in de oorlog tegen Israël in 2006. Ook heeft de regering de veiligheidschef van het vliegveld in Beiroet ontslagen omdat hij op de hand van Hezbollah zou zijn.

De onrust gisteren begon als een door vakbonden georganiseerde staking. De bonden protesteren tegen het economische beleid, en eisen meer loon. Met steun van Hezbollah escaleerde de betoging. De fundamentalistisch-shi’itsche organisatie wierp blokkades op van brandende autobanden, oude auto’s en bergen zand. De stad werd lamgelegd, wegen naar zee en naar de luchthaven werden geblokkeerd.

Militairen van het Libanese leger, dat als onpartijdig bekend staat, snelden in pantserwagens van de ene na de andere buurt om de gevechten in toom te houden. Vooral de sunnitische partij van Saad Hariri, de meerderheidsleider in het parlement en de drijvende kracht achter de regering, moest het ontgelden. Twee van zijn kantoren werden binnengevallen door aanhangers van Hezbollah, zeiden veiligheidsfunctionarissen die anoniem wilden blijven. Volgens hen moest het Libanese leger de aanwezige mensen evacueren. Eerder op de dag zag een fotograaf van persbureau Associated Press gewapende Hezbollah-aanhangers schieten op een van de gebouwen waar kantoren van Hariri’s partij zijn gevestigd.

Hezbollah heeft op straat haar spierballen laten zien, zei Oussana Safa, directeur van het Libanese Centrum voor Beleidsstudies, tegen persbureau Reuters. „Het vuur is verder opgestookt”, aldus Safa, „maar het zal waarschijnlijk niet escaleren tot een oorlog. Deze confrontatie kan door niemand worden gewonnen.”

Ook Paul Salem van het Carnegie Middle East Center in Beiroet denkt niet dat het geweld verder zal escaleren. „Het kan akelig worden, maar ik denk niet dat het echt uit de hand loopt”, zo zei hij tegen Reuters.

De schade viel dan ook mee. Er viel een tiental gewonden, de meesten als gevolg van rondvliegende stenen.

Wel had het geweld, net als in januari 2007, een sektarisch karakter. Sunnitische en christelijke jongeren, die de regering steunen, vochten met shi’itische jongeren die achter Hezbollah staan. In januari 2007 vielen drie doden en 169 gewonden, waarna het leger een nachtelijk uitgaansverbod afgekondigde.

Dit was gisteren niet het geval. Aanhangers van de shi’itische oppositie bleven ook na zonsondergang op straat, en veel van de wegen bleven geblokkeerd. Het is een aanwijzing dat de protesten waarschijnlijk vandaag verder zullen gaan. Vandaag is ook een persconferentie gepland van Hezbollahleider Hassan Nasrallah.