BNN wil hoorspel ‘überhip’ maken

Hoorspel klinkt oubollig. BNN noemt Kluuns Komt een vrouw bij de dokter voor radio daarom liever een luisterfilm.

„De nadruk ligt op dialogen en muziek.”

Donder, bliksem en de bak met grind zijn verleden tijd. Stampende beats en een sensuele Georgina Verbaan moeten het hoorspel een nieuwe impuls geven.

Raymond van de Klundert (44), beter bekend als schrijver Kluun wilde niet dat zijn bestseller Komt een vrouw bij de dokter op de markt zou komen als luisterboek. „Acht uur naar de stem van Kluun luisteren, dat gun je je ergste vijand niet”, grapt hij. „Het hoorspel is een uitgestorven iets, maar heeft creatief zoveel meer te bieden.” Komende maandag zendt jongerenomroep BNN het twee uur durende hoorspel uit. De rollen van Stijn, Carmen en Roos worden gespeeld door Antonie Kamerling, Sophie Hilbrand en Georgina Verbaan.

Het autobiografische relaas van een losbandige man die wordt geconfronteerd met de ongeneeslijke ziekte van zijn vrouw ging in Nederland ruim 750.000 keer over de toonbank, werd in 24 landen uitgebracht en won de NS Publieksprijs 2006.

Dave Kentie, radiodirecteur van BNN, noemt het project bewust geen hoorspel, maar een ‘luisterfilm’. „De term hoorspel is niet ‘überhip’ en heeft een oubollige uitstraling”, zegt hij. „We willen het genre nieuw leven inblazen op een eigentijdse manier, vertaald naar het nu, met de nadruk op dialogen en muziek. Je hoort wel geluiden, bijvoorbeeld wat geroezemoes in de wachtkamer, maar de overbekende donder en bliksem zijn verdwenen.”

Kluun is blij dat juist BNN zijn boek bewerkte tot een hoorspel. „Komt een vrouw bij de dokter is een controversieel boek over een jongen met een hedonistische visie op de wereld. Hij gaat stappen, geniet van seks en denkt alleen aan de leuke kanten van het leven: niet aan kanker. Ik denk dat dat ook de leefwereld is van het BNN-publiek.”

De schrijver had geen inspraak over het scenario, maar mocht zijn veto uitspreken over de acteurs. Dat heeft hij niet gedaan. „Ik ben heel enthousiast over hoe zij hun rol hebben ingevuld. Vooral Sophie speelt Carmen heel knap. In het boek is dat de enige rol die één op één klopt met de werkelijkheid: Carmen is mijn eerste vrouw Judith. Een hele sterke en moedige vrouw met humor en dat komt er heel goed uit.”

Hij is verrast over de manier waarop zijn boek is omgevormd tot een hoorspel, maar is niet overal tevreden mee. „De roman bevat iets van 80.000 woorden en daar knippen ze driekwart vanaf. Sommige dingen zijn dus wat kort door de bocht, maar dat is logisch.”

Audrey van der Jagt is de voorzitter van het actiecomité Hoorspel Nú, dat zich inzet om dit radiogenre ook voor de toekomst te behouden. Zij is blij dat jongerenomroep BNN het hoorspel nieuw leven inblaast. „Het genre kreeg de laatste jaren weinig aandacht. Onze stichting produceert vooral voor blinden en slechtzienden, maar we merken dat het genre ook bij het grote publiek weer populair wordt, bijvoorbeeld op podcast en internet.”

Ze vindt het niet erg dat BNN het hoorspel als luisterfilm presenteert en afziet van oude hoorspelkenmerken, als de clichégeluiden van een dichtslaande deur of voetstappen op een houten vloer. „Als dat jongeren meer aanspreekt is het een goed idee.” Ook de keuze voor onervaren hoorspelacteurs vindt ze niet erg. „Als ze het maar kunnen. Het is een vak apart: je kunt alleen je stem gebruiken om emoties over te brengen.”

Het acteren voor een hoorspel viel Antonie Kamerling, die de rol van Stijn speelt, enorm mee: „Als je op het toneel staat gebruik je je stem ook heel bewust. Bovendien is het een vrij naturel gespeelde rol en hoefde ik geen rare stemmetjes te doen.”

De heftige seksscènes vond hij wel een beetje gênant: „Ik kijk met bewondering naar Sophie. Zij praatte bij Spuiten & Slikken heel makkelijk over seks. Ik ben nog van de generatie die moeite heeft om woorden als ‘beffen’ en ‘neuken’ uit te spreken.”

Hoewel de roman is bewerkt tot een script voor de radio en in drie ochtenden werd opgenomen, heeft het verhaal volgens radiodirecteur Dave Kentie niets aan kracht verloren.

Ook Kluun was geraakt door de luisterfilm. „Hoewel ik door alle boekpresentaties emotioneel wat meer afstand heb genomen tot de gebeurtenissen, waren vooral de laatste scènes van het hoorspel, waarin Carmen afscheid neemt van haar dochtertje heel aangrijpend om te horen. Ik lees die passages ook nooit voor, omdat dat te gevoelig ligt. Ernaar luisteren was confronterend.”

Beluister alvast enkele fragmenten op komteenvrouwbijdedokter.bnn.nl