‘Liberaal’ en trouwe vriend van Poetin

De jeugdige en keurig in het pak gestoken Dmitri Medvedev is vanaf vandaag president van Rusland. Hij staat bekend als trouwe vriend van Poetin. Van zijn ideeën is weinig bekend.

Dmitri Medvedev, die vanmiddag in de Sint-Andreaszaal van het Kremlin tot de derde president van Rusland is beëdigd, heeft alles van een moderne Russische leider. Hij draagt maatpakken, weet als weinig andere Russen zijn das goed te strikken en houdt van de muziek van Led Zeppelin, Deep Purple en Black Sabbath. In politiek opzicht geldt hij, net als Poetin, eerder als een vernieuwer dan als een democraat.

Dmitri Anatoljevitsj Medvedev werd op 14 september 1965 in het toenmalige Leningrad geboren als zoon van een hoogleraar aan het Technologisch Instituut. Hij werd gevormd in de jaren zeventig, toen de westerse popcultuur ook tot de Sovjet-Unie doordrong. Maar in plaats van een wilde jongen was hij een ijverige leerling, die carrière wilde maken.

Na zijn eindexamen in 1982 ging hij naar de rechtenfaculteit van de Staatsuniversiteit van Leningrad, toen nog een kweekschool voor het kader van de Sovjetbureaucratie. Je werd er alleen toegelaten met een aanbeveling van het Rode Leger, de Komsomol of de veiligheidsdiensten. Medvedev kreeg zijn aanbeveling van de Komsomol, waarin hij erg actief was en hij een groot deel van zijn huidige netwerk leerde kennen.

Als student raakte Medvedev onder de invloed van de liberale ideeën van zijn hoogleraar Anatoli Sobtsjak. Twee jaar na zijn afstuderen in 1987 ging hij voor Sobtsjak werken, die inmiddels burgemeester van Sint Petersburg was. Op het stadhuis leerde hij Vladimir Poetin kennen, die Sobtsjaks plaatsvervanger was. Poetin benoemde Medvedev tot juridisch expert van de stad. Ook ging Medvedev in zaken en bleef hij doceren aan de universiteit.

In 1999 volgde Medvedev Poetin, die in dat jaar na een tussenperiode als hoofd van de geheime dienst FSB premier was geworden, naar Moskou. Hij werd plaatsvervangend hoofd van de presidentiële staf en leidde Poetins verkiezingscampagne in 2000. In datzelfde jaar werd hij benoemd tot voorzitter van de raad van bestuur van energiebedrijf Gazprom, waar hij een agressieve overnamepolitiek voerde in de energie- en mediasector. Dit alles om de macht van het Kremlin op die gebieden te vergroten.

Daarna ging het als vanzelf. In 2004 benoemde Poetin zijn vriend tot hoofd van de presidentiële staf en in 2005 werd hij eerste vice-premier, belast met de ‘nationale projecten’, door de staat gefinancierde operaties om de gebrekkige gezondheidszorg, huisvesting, het onderwijs en de landbouw te hervormen. Medvedev kwam er vrijwel dagelijks door op de televisie, wat aan zijn bekendheid bijdroeg. Ook kon hij door zijn binnenlandse reizen zijn banden met de regionale elites opbouwen.

Eind vorig jaar schoof Poetin hem als zijn opvolger naar voren. In gemanipuleerde presidentsverkiezingen behaalde Medvedev op 2 maart vervolgens de overwinning.

Medvedev heeft de reputatie meer een liberaal te zijn dan Poetin, maar over zijn opvattingen weet niemand iets. Hij heeft meerdere keren betoogd dat de endemische corruptie in Rusland bestreden moet worden, maar tegelijkertijd is hij een groot voorstander van het bondgenootschap tussen zakenleven en de staat, dat die corruptie juist in de hand werkt. Wel heeft hij zich in het verleden kritisch uitgelaten over de ‘soevereine democratie’, de term waarmee Poetin zijn bureaucratisch autoritaire staat verdedigt. Medvedev vond die term teveel lijken op de ‘socialistische democratie’ van de Sovjet-Unie.