Godshuizen van Friesland in drie dimensies: Soberheid en spilzucht

Fotograaf Luuk Wagter legt de religieuze verscheidenheid in Friesland vast in bolvormige panoramafoto’s. Op de computer kun je met de muis door een gefotografeerde ruimte alle kanten op wandelen, ook in de rondte. Maar Wagter maakt er platte afdrukken van. „Je doet hetzelfde als je een globe op een rechthoekige plattegrond projecteert”, vertelt hij. „De polen worden uitgerekt. Op mijn foto’s worden de plafonds bogen. Daardoor gaan alle kerken op elkaar lijken. Dat vind ik mooi, want al die gelovigen hebben hetzelfde religieuze besef. Ze geven daar alleen hun eigen interpretatie aan en hebben uiteindelijk kleine meningsverschillen.”

Kerk, moskee en synagoge; Wagter wordt overal vriendelijk ontvangen. Alleen in de boeddhistische tempel van Hantum is hij niet welkom. Wagter heeft namelijk gezegd dat hij godshuizen fotografeert en boeddhisten geloven niet in God maar in de lege dop van jezelf.

De kleinste kerk is de Russisch-orthodoxe in Kollumerpomp (afbeelding boven), waar eens per maand een priester langs komt voor een plechtigheid. De kerk is een door de weinige gelovigen zelf verbouwde stal. Tegenover deze sobere en intieme ambiance staat de katholieke Sint-Bonifatiuskerk uit 1884 (afbeelding onder).

De neogotische kerk heeft een orgel met zweldeuren. Dat zijn smalle, hoge deuren voor de orgelpijpen. Ze kunnen als lamellen open en dicht, voor luid of gedempt geluid. „De vloer”, zegt Wagter, „is uitgevoerd in adembenemend tegelwerk. Een toonbeeld van ongebreidelde passie en spilzucht.”

Koos Dijksterhuis