Rijkste regio Bolivia ‘kiest’ autonomie

De grootste regio in Bolivia heeft in een referendum voor autonomie gestemd.

Volgende maand willen nog drie regio’s referenda houden.

De grootste en rijkste regio van Bolivia heeft gisteren in een referendum in ruime meerderheid voor autonomie gestemd. De stembusgang in Santa Cruz verliep relatief rustig. Bij protesten door regeringsaanhangers vielen 18 gewonden.

Santa Cruz, een departement waar de oppositie veel aanhang heeft, had een referendum georganiseerd om de regio in het oostelijke laagland meer autonomie te geven. De bevolking van Santa Cruz bestaat merendeels uit rijkere en blankere Bolivianen, die voorstander zijn van een meer kapitalistische beleid. Dat druist in tegen de socialistische ideeën van president Morales, die zijn land wil besturen volgens indiaanse waarden.

De officiële uitslag van de volksraadpleging was gisteren nog niet bekend, maar volgens verscheidene exitpolls stemde rond de 85 procent van de kiezers ‘ja’. Deze uitslag wordt gezien als een verwerping van president Morales’ linkse hervormingen. De plaatselijke gouverneur Rubén Costas sprak echter van „een vreedzame revolutie”. „Uit ons besluit is een nieuw Bolivia geboren.”

Veel aanhangers van Morales boycotten de stemming. De opkomst was circa 61 procent. Deze cijfers ondermijnen de geloofwaardigheid van het referendum, zegt het kamp van de president. Terwijl in het centrum van zakenstad Santa Cruz nog feest werd gevierd, verscheen Morales op de televisie om het referendum en zijn organisatoren te veroordelen. „Deze verkiezing, die illegaal en onconstitutioneel is, is niet het succes geworden waarop ze gehoopt hadden.” Hij stelde dat „39 procent niet is gaan stemmen; samen met het aantal nee-stemmers is dat praktisch 50 procent”.

De uitdijende autonomiebeweging heeft van Bolivia een tot op het bot verdeeld land gemaakt. Volgende maand willen nog drie relatief rijke departementen soortgelijke referenda organiseren. Samen met Santa Cruz genereren deze westelijke regio’s circa 65 procent van de nationale welvaart. Bedrijfsleven en grootgrondbezitters lobbyen er sterk voor meer autonomie, die zij als waarborg zien tegen Morales’ socialistische en centralistische koers.

Morales trok twee jaar geleden een groter deel van de winsten van de westelijk gasindustrie naar zich toe. Verder wil hij een landhervorming doorvoeren om het relatief arme, in meerderheid inheemse bevolkingsdeel op de oostelijke hoogvlakte meer toegang te geven tot de vruchtbare grond in het westelijke laagland, waar alle vier oppositieregio’s liggen.

Morales riep de leiders in Santa Cruz zondag op tot een dialoog. Volgens Morales zou de autonomiekwestie geregeld moeten worden binnen een door hem voorgestelde grondwet. Die wordt door de oppositie echter verworpen, omdat ze te veel macht zou geven aan Morales’ lang achtergestelde achterban.

Het referendum lijkt de onderhandelingspositie van de autonomiebeweging in ieder geval wel te hebben verbeterd. Morales heeft onmiddellijk na het referendum de gouverneurs uitgenodigd voor een gesprek. (AFP, Reuters)