Groot sentimentalisme

Erich Maria Remarque’s Drie kameraden (Vorrouox, €24,–) is een sterke roman met een druppel kitsch, schrijft Marco Kamphuis. ‘Het verhaal – dat in 1937 verscheen, toen door Nico Dros werd vertaald en nu grondig is bewerkt – speelt zich rond 1928 in Berlijn af. Drie vrienden hebben de loopgraven overleefd. Hoewel scènes van het slagveld tot een minimum beperkt blijven, slaagt Remarque erin beklemmend voelbaar te maken hoe de drie kameraden door hun militaire ervaringen zijn getekend. [...] Drie kameraden is een ijzersterke roman. Het enige wat je erop zou kunnen aanmerken is dat Remarque een geslepen sentimentalist is – vandaar dat Hollywood onmiddellijk de mogelijkheden van zijn werk zag. Dat sentimentalisme zit niet in de verteltoon, die integendeel verrukkelijk laconiek is, maar in de karaktertekening. Zo is de edele inborst van de vrienden zwaar aangezet. Ook in enkele scènes aan het slot mag je wel van effectbejag spreken. Daar staat tegenover dat kunst, zoals Hermann Broch opmerkte, het nooit zonder een druppeltje kitsch kan stellen. Het sentimentalisme van Remarque is dat van een groot schrijver.’