Gen maakt diabeet tot ooglijder

Welke suikerpatiënten later nier- en oogklachten zullen ontwikkelen, is te voorspellen. Het gen voor de productie van de stof EPO blijkt daarin doorslaggevend. Dit publiceerden Amerikaanse wetenschappers gisteren online in Proceedings of the National Academy of Sciences.

Suikerziekte is een chronische stofwisselingsziekte. Doordat het lichaam niet voldoende insuline aanmaakt, wordt de bloedsuikerspiegel in het lichaam snel te hoog. Patiënten drinken veel en voelen zich vaak vermoeid.

Door de hoge suikerconcentratie in het bloed worden de wanden van bloedvaten ook minder sterk. Het gevolg daarvan is dat vaten sneller breken, waardoor bloedingen ontstaan. In de nieren en de ogen leidt dit tot nierfalen en blindheid.

Het is grotendeels onduidelijk op welke manier de hoge suikerconcentratie de bloedvaten zwakker maakt. Maar de Amerikaanse wetenschappers vonden dat patiënten waarbij snel bloedingen optreden een andere variant hebben van het gen dat codeert voor EPO (erythropoëtine). Dat eiwit – in synthetische vorm ook bekend als medicijn en doping – is betrokken bij het helen van wonden.

Het gevolg van deze genverandering is dat de cel meer EPO aanmaakt. In het oog wordt de concentratie van het eiwit ruim zeven keer zo groot. De hogere concentratie van dit eiwit maakt de vaatwanden op nog onbekende wijze kwetsbaarder. In muizen vonden wetenschappers eerder ook dat een veranderd gen het risico op nierbloedingen vergroot.

De Amerikaanse wetenschappers onderzochten een groep van 374 patiënten. Het is belangrijk om de genvariant bij diabetici vast te stellen. De verhoogde EPO-concentratie kan niet alleen bloedingen in het oog en de nieren veroorzaken, maar ook hart- en vaatziekten: EPO maakt het bloed stroperiger. Mogelijk kunnen medicijnen de EPO-concentratie reguleren en daarmee de kans op bijvoorbeeld een hartstilstand verkleinen.