Een lekker ouderwetse opmerking over buitenlanders

Misschien ben ik de laatste die het opmerkt, maar ik vind het niks dat Bevrijdingsdag steeds Dag van de Vrijheid wordt genoemd. Een bevrijding is een gebeurtenis met een datum eraan, een historisch moment met vlaggetjes en confetti en, als ik de verhalen van mijn vader over de bevrijding mag geloven, Amerikaanse chocoladerepen. (Die hij bewaarde en meenam naar Zwitserland, naar het kamp voor oorlogskneusjes, en toen smolten ze onderweg in de trein. Hoe vaak ik niet om dat verhaal gehuild heb! Steeds opnieuw moest hij het aan me vertellen.)

Vrijheid is iets van elke dag, en dat hoef je dus niet op 5 mei te vieren, dat kan ook gewoon op 27 juli.

De nieuwe naamgeving verklaart ook de lamlendigheid waarmee een handjevol mensen op het Museumplein in Amsterdam 5 mei zat te vieren, in een kleine feesttent waarin debatten plaatsvonden tussen mensen als Femke Halsema en Eddy Terstall.

De feestcommissie had allemaal stellingen bedacht: ‘Kritiek op religie leidt tot polarisatie’, ‘De sluipende islamisering is een gevaar voor de vrije democratie’ en ‘Polarisatie leidt tot discriminatie’. Ik begon bijna terug te verlangen naar Koninginnedag.

Wat mij bij dit soort openbare debatten opvalt, is dat de mensen uit het publiek die ook iets willen zeggen, altijd gek zijn. Ik noem ze debatgekken. Het zijn altijd mannen met lang, vettig haar, die een doorzichtig plastic zakje met drie blikjes merkloze cola bij zich hebben. Ze praten warrig, doch langdurig. Een citaat van een debatgek van gisteren: ‘Ik vraag me werkelijk af wat er de laatste vijftig jaar in Nederland gebeurd is. D’r is wat aan de hand sinds de islam is ontstaan. Als we nu te horen krijgen dat het gevaarlijk is om grapjes te maken over de islam, is er iets aan de hand. Wie heb ooit de koran gelezen? Ik niet.’

Hij was niet de enige debatgek. Even later greep een andere man de microfoon, en riep – het ging uiteraard over de moslims: ‘Ze komen hier eten en drinken! En altijd maar mopperen!’

Ik veerde op. Hé, dat was eens een lekker ouderwetse opmerking over buitenlanders. Niks geen ‘Ze radicaliseren in rap tempo’ of ‘Ze willen ons islamiseren’. Nee, gewoon het goede oude ‘Zij eten onze boterhammen op’. De angst die onder al dat drukke gepraat over moslims, radicalen en hoofddoekjes schuilgaat.

Aaf Brandt Corstius

Lees alle eerdere columns van Aaf via nrcnext.nl/aaf