Rijkste regio Bolivia ‘kiest’ autonomie

De grootste en rijkste regio van Bolivia heeft gisteren bij een volgens de regering ‘illegaal’ referendum in ruime meerderheid voor autonomie gestemd. De stembusgang in Santa Cruz verliep relatief rustig. Bij protesten door regeringsaanhangers vielen 18 gewonden.

De uitslag van de volksraadpleging wordt waarschijnlijk pas vandaag bekend, maar volgens verscheidene exitpolls stemde rond de 85 procent van de kiezers ‘ja’. Veel aanhangers van president Evo Morales boycotten de stemming. De opkomst was circa 61 procent.

In enkele arme enclaves met veel steun voor de regering werden stembussen gestolen en de inhoud verbrand. Ook werden wegen geblokkeerd en ja-kiezers lastiggevallen. In regeringsbolwerken als Cochabamba en El Alto, de arme satellietstad van de hoofdstad La Paz, waren gistermiddag grote manifestaties voor de regering.

Terwijl in het centrum van zakenstad Santa Cruz (1,5 miljoen inwoners) nog feest werd gevierd, kwam Morales gisteravond op televisie om het referendum en zijn organisatoren te veroordelen. „Deze verkiezing, die illegaal en onconstitutioneel is, is niet het succes geworden waarop ze gehoopt hadden.” Hij stelde dat „39 procent niet is gaan stemmen, samen met het aantal nee-stemmers is dat praktisch 50 procent”.

De plaatselijke gouverneur Rubén Costas sprak echter van „een vreedzame revolutie”. „Uit ons besluit is een nieuw Bolivia geboren.” Zakenman-politicus Branko Markovich, een andere belangrijke gangmaker achter het autonomiestreven, noemde het „een historische dag”. „We hebben een nieuwe koers uitgezet voor Bolivia, en dat wordt niet makkelijk.”

Volgende maand willen nog drie relatief rijke departementen soortgelijke referenda organiseren. Samen met Santa Cruz genereren deze westelijke regio’s circa 65 procent van de nationale welvaart. Bedrijfsleven en grootgrondbezitters lobbyen er sterk voor meer autonomie, die zij als waarborg zien tegen Morales’ socialistische en centralistische koers.

Morales trok twee jaar geleden een groter deel van de winsten van de westelijk gasindustrie naar zich toe. Verder wil hij een landhervorming doorvoeren om het relatief arme, in meerderheid inheemse bevolkingsdeel op de oostelijke hoogvlakte meer toegang te geven tot de vruchtbare grond in het westelijke laagland, waar alle vier oppositieregio’s liggen.

Morales riep de leiders in Santa Cruz gisteren op tot een dialoog. Eerdere bemiddeling door de katholieke kerk en de Organisatie van Amerikaanse Staten bleef de afgelopen weken zonder resultaat.

Volgens Morales zou de autonomiekwestie geregeld moeten worden binnen een door hem voorgestelde grondwet. Die wordt door de oppositie echter verworpen, omdat ze te veel macht zou geven aan Morales’ lang achtergestelde achterban. (AFP, Reuters)