Psychologen in de war

Door het nieuwe zorgstelsel wachten psychologen en psychiaters al maanden op geld voor hun behandelingen.

Naar schatting heeft een op de vijf zijn praktijk gesloten.

Pim Posthumus declareert behandelingen voor een stuk of twaalf vrijgevestigde psychiaters in Amsterdam. Hij schat dat tot nu toe slechts 2 procent van die declaraties is uitbetaald. Hij zegt: „De psychiaters zijn nog niet zover, de software is nog niet zover en de zorgverzekeraars zijn nog niet zover. Vrijgevestigden die van hun praktijk moeten leven, hebben een groot probleem.”

De Nederlandse Vereniging van Vrijgevestigde Psychotherapeuten (NVVP) schat dat 20 procent van de vrijgevestigden zijn praktijk heeft gesloten sinds de aankondiging van de nieuwe Zorgverzekeringswet. Die is op 1 januari 2008 ingegaan.

Niemand heeft precieze cijfers. Wel weet de zorgautoriteit NZa dat één op de vijf vrijgevestigden zich niet bij haar heeft aangemeld, wat sinds 2007 verplicht is voor de uitoefening van een praktijk.

Instellingen voor geestelijke gezondheidszorg verkeren in financiële problemen, omdat behandelingen sinds dit jaar pas worden uitbetaald nadat ze zijn afgesloten. Ook voltooide behandelingen worden tot nog toe vrijwel niet uitbetaald. Dat komt door fouten bij de automatisering. Instellingen kunnen het gebrek aan inkomsten nog opvangen met leningen. Voor veel vrijgevestigden dreigt echter een bankroet.

Psychotherapeut Bert Krapels in Den Haag heeft dit jaar voor 4.000 euro aan behandelingen gedeclareerd, maar ontving nog geen cent. Hij gebruikt nu geld dat hij spaarde om zijn kinderen te laten studeren. Als dat op is, moet hij lenen. „Het is een proces waar je helemaal geen invloed op hebt. Je wordt er wanhopig en cynisch van.”

Vooral de behandelingen die vorig jaar zijn gestart leveren problemen op, zegt administrateur Posthumus. „Psychiaters moeten het deel van de behandeling dat in 2007 nog uit de AWBZ werd betaald van hun nota aftrekken. De software kan dat niet aan. Van zorgverzekeraar Achmea moeten rekeningen van deze behandelingen weer op papier naar de patiënt. Dat is verschrikkelijk tijdrovend.”

Ook Daphne Zwarts, jeugdpsychotherapeut in Amsterdam, heeft nog niet kunnen declareren. Eerst kreeg ze ruzie met softwareleverancier Medicor, omdat ze niets van het systeem begreep. Nu heeft ze haar patiëntgegevens opnieuw ingevoerd, in een ander programma, maar moet ze wachten op een nieuw contract. Wanneer ze uitbetaald krijgt, weet ze niet.

Ook hoeveel ze dit jaar zal verdienen, blijft een raadsel. „Dat is heel erg”, vindt Zwarts. Ze is kostwinner en weet niet of ze dit jaar met haar gezin op vakantie kan. Ze kent geen enkele vrijgevestigde die dit jaar al uitbetaald heeft gekregen.

Slechts weinig vrijgevestigden hebben een financiële buffer. Hun reserves zijn de afgelopen twee jaar al aangetast, omdat ze veel hebben uitgegeven aan het nieuwe automatiseringssysteem. Dat kostte volgens de NVVP per praktijk gemiddeld 28.000 euro.

Zwarts is „verschrikkelijk veel tijd” kwijt geweest met haar administratie. „Elke handeling duurt uren, ik heb een nieuwe computer moeten kopen en moest met alle zorgverzekeraars contracten afsluiten.” Dat veel vrijgevestigden door de verhoogde administratieve lasten de praktijk moeten sluiten, vindt ze jammer. „Een eigen praktijk had weinig kosten en was daarom goedkoop in vergelijking met grote zorginstellingen.”

In maart liet minister Klink (Volksgezondheid, CDA) de NVVP weten dat hij niet bereid is vrijgevestigden te compenseren voor de toegenomen administratieve lasten. De minister heeft een werkgroep ingesteld om „noodscenario’s” te bedenken voor de liquiditeitsproblemen.

Inmiddels is een deel van de voormalig vrijgevestigden bij een GGZ-instelling in dienst getreden.

Lees ook het verhaal van psychotherapeut Jeffrey Wijnberg via: nrcnext.nl/links