De gevaarlijkste tijd in Rio de Janeiro is ’s ochtends

Thiago Amorim verhuurt gepantserde auto’s. Laatst werd er een gestolen.

„Als je de verkeerde weg inslaat, kan dat dramatische gevolgen hebben.”

De gevaarlijkste tijd op straat is tussen vijf en zes ’s ochtends. Dan lopen bepaalde diensten van de politie van Rio de Janeiro af. Dan hebben de drugbendes in de sloppenwijken soms even vrij spel. Die tijd gebruiken ze om wapens te vervoeren, drugs te verplaatsen, auto’s te stelen. Dan kan het gebeuren dat je auto ineens op een blokkade stuit, gewoon ergens in de stad. Nee, geen wegversperring van de politie. Wel staan er jonge mannen, kalasjnikovs in de hand, traficantes.

„Mijn chauffeur was onlangs de klos. Hij moest stoppen, de auto uit”, zegt Thiago Amorim, eigenaar van een verhuurbedrijf van gepantserde auto’s. De chauffeur had mazzel. „Hij was een politieagent die in zijn vrije tijd bijkluste als autobestuurder. Gelukkig had hij geen identiteitspapieren bij zich. Anders hadden ze hem neergeknald.”

Op zijn computerscherm op kantoor kon Amorim zijn gestolen auto volgen met behulp van GPS. De digitale stadskaart van Rio de Janeiro is daarbij onthullend. Die laat een andere stad zien dan de gewone papieren plattegrond. Op papier bestaan de ruim 600 sloppenwijken (favela’s), waar meer dan een miljoen mensen wonen, simpelweg niet. Digitaal omsingelen de favela’s, bijna onheilspellend, alle chiquere wijken.

De auto, een Toyota Corolla, bewoog op het scherm richting een cluster van sloppenwijken, het beruchte en gewelddadige complexo do Alemão. In het hartje van de sloppenbuurt, bij Morro do Alemão, parkeerden de dieven de auto. Over de radio, aanwezig in de Toyota, sprak Amorim met de criminelen. Hij pleitte voor het teruggeven van zijn auto. God zou ze zegenen. En hij, de kleine ondernemer, hoefde dan niet te vrezen voor een kolossale verliespost. „In geloof in naastenliefde, in karma. Die jongens hebben ook een hart.”

Thiago Amorim (40) is gespecialiseerd in de verhuur van gepantserde auto’s, een opkomende nichemarkt in Rio de Janeiro. Hoewel hij een website heeft (www.armorin.com.br), hoeft hij weinig reclame voor zijn dienstverlening te maken. „Het geweld in Rio is niet toegenomen, maar door internet en televisie is er meer informatie over beschikbaar”, zegt Amorim. Op YouTube bijvoorbeeld zijn talrijke filmpjes te zien van vuurgevechten, alsof er ergens een oorlog gaande is, tussen de politie en drugscriminelen in Rio. „Dat geweld jaagt schrik aan. Mijn auto’s worden gehuurd omdat men bang is voor gewapende overvallen. Het is ook zo dat de wapens die ze tegenwoordig gebruiken niet mals zijn. Als je hier aan komt zetten met een AR-15 (lichtgewicht Amerikaans automatisch wapen) dan word je uitgelachen.”

Zijn klanten zijn divers. Een leider van de protestantse kerk in Brazilië die zegt dat hij Jezus is. Een joodse vrouw van 91 jaar uit Israël die het beroemde beeld van Christus de Verlosser op de Corcovado-berg kwam bezichtigen. Arnold Schwarzenegger zat ook bij hem op de achterbank. „Bij dat soort klanten rijd ik zelf, omdat ik Engels spreek. Je vindt hier niet veel mensen die dat kunnen, en zeker geen chauffeurs. Daarom rijd ik ook veel voor bestuursvoorzitters van buitenlandse bedrijven.” Zo heeft hij ook de top van ABN Amro, voordat de bank verkocht werd, rondgereden, compleet met beveiliging „Ik huur gewapende politieagenten in, die zo bijverdienen.”

In Brasília en São Paulo beschikken leden van de regering over hun eigen gepantserde auto’s. Niet in Rio de Janeiro. Dus kloppen zij ook bij Amorim aan. Een Europese energietycoon heeft hij ook als klant gehad. „Die huurde twee eilanden voor een feestje en drie helikopters om zijn gasten te vervoeren.”

Het is zaak, stelt Amorim, om goede routes te bepalen in Rio de Janeiro. Die moeten snel zijn, het liefst met zo min mogelijk stoplichten. Soms duurt de tocht juist langer, zegt Amorim, als je meer veiligheid wilt. „Als je de verkeerde weg inslaat in Rio, kan dat „dramatische gevolgen hebben als je niet uitkijkt”.

Zijn gestolen auto werd overigens een dag later, heel opmerkelijk, ergens in de stad weer teruggevonden. „Er zaten bloedplekken op de achterbank. Een van de dieven was eerder op de avond gewond geraakt tijdens een schietpartij met de politie. Het blijft echter een raadsel waarom ze de auto hebben teruggegeven.”

Beelden van vuurgevechten in Rio de Janeiro: nrcnext.nl/links