Bevrijd de feestdagen

Het is opmerkelijk dat de twee nationale feestdagen in Nederland elkaar in minder dan een week opvolgen. Koninginnedag valt op 30 april en Bevrijdingsdag op 5 mei, vandaag. Maar in tegenstelling tot Koninginnedag is Bevrijdingsdag geen verplichte vrije dag. Op die dag wordt alleen vrij gegeven als er een lustrum van de bevrijding kan worden gevierd, om de vijf jaar dus. Dat neemt niet weg dat sommige werkgevers elk jaar vrij geven.

Nationale feestdagen zijn dus niet alleen schaars, ze zitten ook nog eens op een kluitje. De meeste verplichte vrije dagen in Nederland, op Nieuwjaarsdag na, zijn christelijke feestdagen. Dat zijn de zogenoemde ‘algemeen erkende feestdagen’, zeven in het totaal. Het nadeel van christelijke feestdagen is dat ze behalve Eerste en Tweede Kerstdag variabel zijn in datum. Dat maakt ze ingewikkeld.

Hemelvaart viel dit jaar een dag na Koninginnedag, zodat 3,5 miljoen Nederlanders vorig week maar meteen helemaal vrij hebben genomen. Veel werkende ouders zijn met hun kinderen naar vakantiehuisjes in binnen- en buitenland vertrokken. In omliggende landen viel Hemelvaart samen met een andere belangrijke feestdag, de Dag van de Arbeid en dat was pech voor veel werknemers, want normaal krijgen ze én op Hemelvaartsdag én op de Dag van de Arbeid vrij.

De christelijke feestdagen zijn niet door de nationale politiek vastgesteld maar door het christelijke concilie van Niceae in het jaar 325. Om er zeker van te zijn dat het betrekkelijk nieuwe christelijke Pasen niet zou worden verward met het oude joodse pesach bepaalden de bisschoppen toen dat Pasen zou vallen op de zondag na de eerste volle maan in de lente. Dit jaar is dat ongelukkig vroeg. De data van Hemelvaart en de Tweede Pinksterdag worden op grond van de datum van Pasen uitgerekend.

Het is opmerkelijk dat een beslissing van bisschoppen uit 325 nu nog steeds de kalender van productie, vakantieparken en druk bezette tweeverdieners met kinderen bepaalt. Dat terwijl de nationale feestdagen veel massaler en in elk geval ostentatiever worden gevierd dan de christelijke. Van het ontstaan al in 1885, op 31 augustus indertijd, is Koninginnedag een nationale uitlaatklep met feesten, vrijmarkten en volksvermaak. Ook Bevrijdingsdag wordt gekenmerkt door muziekfestivals die vaak in de open lucht worden gehouden. Hemelvaartsdag was vorige week daarentegen stilletjes, ook al probeerden sommige steden, zoals Arnhem, er met de samenwerkende horeca een soort extra carnavalsdag van te maken.

Erkende christelijke feestdagen raken ontkerstend. Met Pasen, Hemelvaart en Pinksteren gaan de meeste mensen niet meer naar de kerk, maar naar het pretpark. Velen weten ook niet wat er gevierd en herdacht wordt op deze dagen. Misschien is de tijd gekomen om daarom niet langer vast te houden aan de wisselende data van christelijke hoogtij. De feestdagen zouden dan worden bevrijd van de maanstand. De politiek moet de jaarlijks verschuivende christelijke feesten inruilen voor nationale feestdagen die op vaste data worden gevierd.

En natuurlijk had vandaag voor iedereen een vrije dag moeten zijn.