Voorheen hofnar, nu in de plooi

Hij was een excentriekeling maar na een metamorfose is Boris Johnson, de hofnar van weleer, nu gekozen tot burgemeester van Londen.

Boris Johnson Foto AP Conservative candidate for the Mayor of London Boris Johnson listens to a question at a public meeting held by the leading Gay charity Stonewall in London, Saturday April, 19, 2008. Boris vs. Red Ken. For Londoners these days, it's the greatest show on Earth, a clash between two heavyweight individualists battling to be their mayor. Ken Livingstone, the incumbent, is an old socialist who is fond of Fidel Castro, thinks George W. Bush is the biggest threat to the world, and raises great crested newts in his free time. His challenger, Boris Johnson, is a shaggy-haired, party-loving Tory, a product of Britain's most snobbish schools, famous for his gaffes, his wit ... and for being famous.(AP Photo/Alastair Grant) Associated Press

De nieuwe burgemeester van Londen, Alexander Boris de Pfeffel Johnson (43), stond tot voor kort bekend als een amusante excentriekeling. Met zijn verwarde blonde haardos placht hij per fiets en meestal veel te laat te arriveren op politieke bijeenkomsten. Daar voerde hij op onderhoudende wijze het woord, zijn betogen doorspekt met Latijnse termen (hij is classicus) of archaïsche Engelse uitdrukkingen als ‘Cripes!’ (christene ziele!).

Om politieke correctheid maalde hij niet. Op de vraag of hij wel eens illegale drugs had gebruikt, antwoordde hij onbekommerd. „Ja zeker, en ik wil graag dat u weet dat ik ook heb geïnhaleerd. Daarna moest ik niezen.”

Eenmaal burgemeesterskandidaat heeft Boris, zoals hij vaak wordt genoemd, een metamorfose ondergaan die weinigen voor mogelijk hadden gehouden. Hij was op tijd voor verkiezingsbijeenkomsten, zijn haar zat minder wild en hij droeg onberispelijke pakken. Bovendien kwam er plotseling geen controversieel woord meer over zijn lippen. De hele campagne hield hij dit vol, gesouffleerd door de Australische campagnespecialist Lynton Crosby.

Nieuwsgierig vragen Londenaren zich af of de nieuwe burgemeester zijn grijze gedaante handhaaft of zijn kleurrijke maar politiek riskantere identiteit weer aanneemt. Vast staat dat Londen een burgemeester die koketteerde met zijn eenvoudige komaf , inruilt voor een man met een elitaire achtergrond. Johnson bezocht de beroemde kostschool Eton, studeerde in Oxford en is deels van Turks aristocratische afkomst.

Johnsons achilleshiel in de campagne was zijn geringe bestuurlijke ervaring. Weliswaar zit hij al sinds 2001 in het Lagerhuis voor het rijke district Henley-upon-Thames, westelijk van Londen, maar hij heeft nooit een grote organisatie geleid. Wel was hij zes jaar hoofdredacteur van het (kleine) rechts georiënteerde opinieblad The Spectator. Jarenlang combineerde hij dit met het Lagerhuislidmaatschap, terwijl hij ook tijd vond voor een column in The Daily Telegraph én een buitenechtelijke affaire met een journaliste.

Die laatste zaak kostte hem in 2004 zijn positie in het schaduwkabinet, omdat hij erover tegen partijleider Michael Howard had gelogen. Diezelfde Howard dwong Johnson tot een gang naar Liverpool om zich te verontschuldigen, nadat Johnson de Liverpudlians ervan had beschuldigd te zwelgen in hun leed over de moord op stadgenoot Ken Bigley door extremisten in Irak.

Nu krijgt Johnson een van de meest gezichtsbepalende politieke ambten. Doet hij het goed, dan liggen er wellicht nog hogere functies in het verschiet voor de hofnar van weleer. Op het premierschap rekent hij niet, zei hij al in 2004. „Mijn kansen op het premierschap zijn even goed als om Elvis op Mars te vinden of dat ik als olijf wordt gereïncarneerd.”