De wereld van architect P. Gerssen

Architect Peter Gerssen volgt de ontwikkelingen op het gebied van energie, klimaat, milieu en water zeer nauwlettend. Er zitten hem wel wat dingen dwars.

Illustratie Jeroen de Leijer Leijer, Jeroen de

„We zijn fout bezig in de wereld”, zegt de Rotterdamse architect Peter Gerssen (1932) die in zijn leven „een aantal prachtige gebouwen” heeft mogen neerzetten, en daarbij „een schat aan ervaring” heeft opgedaan. Maar er zit hem wel wat dwars.

Om te beginnen?

„De kustverdediging. Ik ben assistent geweest van de hoofdingenieur-directeur van Rijkswaterstaat in Zeeland ten tijde van de Deltawerken. We ontwierpen de waterkeringen terwijl we wisten dat dit niet de juiste manier is om met water om te gaan. Je moet zee niet tegenhouden.”

De Deltawerken moeten ons beschermen?

„Om veilig te wonen in een delta kun je beter gaan wonen op de hoge plaatsen die automatisch ontstaan door de zee- en de rivieruitlopen. De belangrijkste reden voor de Deltawerken was dat boeren het zoute water zo ver mogelijk weg kunnen houden. Door de Deltawerken kan het zand dat de rivieren meevoeren niet weg naar zee. Dat zand blijft liggen. En daardoor is er minder ruimte voor water.”

Hoe denkt u over eilanden voor de kust?

„Onzinnig. Iedereen weet dat de zee geen grammetje zand van die eilanden zal laten liggen. Die eilanden worden overspoeld.”

Wat deugt er nog meer niet?

„Ik weet veel van installaties. Tegenwoordig wordt balansventilatie in woningen gepropageerd. Mensen worden daar ziek van. Zoals de mensen op kantoor het sickbuildingsyndroom hebben, zo worden de mensen nu ziek van die ergerlijke balansventilatie. Het is een systeem dat vervuilt en niet kan worden onderhouden. Zelf heb ik verdringingsventilatie toegepast. Dat is een natuurlijk systeem. Warme lucht stijgt op en verdwijnt door het dak naar buiten. Koude lucht komt binnen, zakt naar de bodem en geeft frisse lucht.”

Balansventilatie is bedoeld om energie te besparen. Vindt u dat niet nodig?

„Jawel, maar anders. Er worden nu gloeilampen vervangen door spaarlampen. Daardoor verliezen we veel warmte. Het resultaat in mijn huis is dat ik veel meer gas verbruik. De warmte van lampen moeten we gebruiken om de mens te verwarmen. Dat kan met infrarood. Dat geeft een gigantische energiebesparing.”

Noemt u nog eens iets?

„Roetfilters. Het schijnt dat roetfilters zichzelf na verloop van tijd weer reinigen. Dat betekent dat ze alle rotzooi zó de straat weer op blazen. De stoffen die daarbij vrijkomen, zijn extra schadelijk. Ik zeg: ga over op waterstof. En wek de stroom die nodig is voor het maken van waterstof op met zonne-energie. Daarvoor moeten we dan maar een stuk woestijn onder Marokko annexeren. Met een gebied van 200 bij 200 kilometer kunnen we heel Europa van stroom voorzien.”

Moeten we iets doen aan vervoer?

„Om het vervoer beter te verdelen over de dag, moet je de 24-uurseconomie invoeren. Er zijn al bureaus die werken van één tot negen in plaats van negen tot vijf. Dat is ook goed voor contacten met de rest van de wereld. Ook scholen zouden op andere tijden open kunnen. Door de 24-uurseconomie krijg je minder pieken, én minder stress. Het is nu één groot gekkenhuis.”

Wat is de grootste ramp die ons bedreigt?

„Dat er te weinig ruimte is voor alle mensen op de wereld. Er zijn eigenlijk drie miljard overtollige mensen. Dat zijn de mensen die zo arm zijn, dat ze naar het westen komen. Ze willen immers overleven. Er komen meer mensen met honger. Onder andere doordat steeds meer boeren ervoor kiezen om gewassen te verbouwen als biobrandstoffen. Het voltanken van één SUV, lees ik, kost meer dan iemand een jaar lang te eten geven. Wij leven in luxe ten koste van de rest van de wereld. Dat hebben we altijd gedaan. Maar ik heb het nooit begrepen. Waarom nog een miljoen verdienen als je al een miljoen hebt?”