Wat doet een dierentuin met een dode olifant?

„Wat doen dierentuinen met dode dieren?”, vraagt Mathijs den Burger uit Amsterdam. „Worden antilopes alsnog aan de leeuwen gevoerd? Kan een struisvogelbiefstuk ook uit Artis afkomstig zijn? Of krijgen dierencrematoria af en toe een olifant te verwerken?”

Antilopes, herten en zebra’s worden inderdaad aan de leeuwen, tijgers en cheeta’s gevoerd. „Als ze tenminste geen besmettelijke ziekte hebben en geen spuitje hebben gekregen”, zegt dierenarts Henk Luten van Burgers’ Zoo in Arnhem. „Grote katachtigen kunnen namelijk last krijgen van het narcosemiddel.”

Op elk dood dier, of het nou een mus of een olifant is, wordt eerst sectie verricht, vertelt Joep Wensing, hoofd biologische afdeling van Burgers’ Zoo. Een koerier brengt de lichamen naar de veterinaire faculteit van de Universiteit Utrecht. Voor de wetenschap of voor onderwijs interessante delen zoals schedels worden bewaard.

Bij grote dieren is het transport lastiger. Een olifant van drie ton wordt zo netjes mogelijk in stukken gesneden. „Van vijftig kilo ofzo”, zegt Wensing. „We gebruiken draadzagen om door dikke huiden te komen en slagersmessen voor de spieren. Aan echt dikke lichaamsdelen, zoals de nek, komen ook hakbijlen te pas.” Het kan een vieze boel worden, vooral als darmen of maag per ongeluk lek gaan. Volgens Luten kost het opsnijden van een olifant inclusief schoonmaak met zes mensen ongeveer een halve dag.

Dierentuindieren doorverkopen als biefstukjes is verboden. Ze worden wel hergebruikt als biobrandstof. „Net als mensen bestaan dieren vooral uit water en verder uit droge stof en vet”, zegt directeur Chris Rietveld van verwerkingsbedrijf Rendac uit Son. „Die drie delen scheiden we en het diermeel en het vet worden gebruikt als brandstof.”

Het bedrijf haalt jaarlijks circa 138.000 kadavers op, vooral van boerderijen. „Op jaarbasis produceren we genoeg energie om 77.000 huishoudens van elektriciteit en warmte te voorzien.” Die dode olifant uit de dierentuin komt dus uiteindelijk bij jou uit het stopcontact.