Rockster onder de computerspellen

Analisten verwachten dat computerspel Grand Theft Auto IV in de eerste week meer dan 400 miljoen dollar zal omzetten, een absoluut record.

Tienduizenden gamers keken vorige week op internet gebiologeerd naar een jongen uit New York die een spelletje speelde. Hij was niet zo goed in het spel, botste voortdurend met zijn auto tegen alles en iedereen op en reed vervolgens tergend langzaam van A naar B omdat hij bang was dat nog één deukje een totale explosie tot gevolg zou hebben. Een terechte angst, gezien de walmende zwarte rook die van de motorkap kwam.

Weinig mensen zullen met plezier kijken naar jongens die belabberd computerspelletjes spelen. Maar Swifter, zoals de jongen zichzelf noemde, speelde een gekraakte Xbox 360-versie van Grand Theft Auto IV. Met zijn tienduizenden namen de liefhebbers zijn matige speltechniek en gortdroge commentaar voor lief, want Swifter speelde het spel dat iedereen al vier jaar wilde spelen, dagen voordat het officieel in de winkel lag.

De chatkanalen puilden uit. „Kun je iemand in je kofferbak stoppen?” „Spring eens op hoge snelheid uit je wagen.” „Rij eens een agent dood.”

De computerspelreeks Grand Theft Auto (GTA) is het langverwachte kroonjuweel van de game-industrie. De afgelopen jaren verschenen weliswaar GTA-versies voor de Portable PlayStation van Sony, maar die leunden sterk op eerdere spellen en voegden weinig nieuws toe. Deze week publiceerde Rockstar Games, onderdeel van producent Take Two, met Grand Theft Auto IV echter voor het eerst in vier jaar een volledig nieuw spel in de reeks. Het is de eerste versie voor de nieuwe types spelcomputers. Andere producenten houden zich al weken volledig op de vlakte en in Hollywood is men bang dat speelfilms deze week zullen lijden onder de release van GTA IV.

Grand Theft Auto is een groots misdaadsimulatiespel waarin een kruimeldief crimineel carrière maakt door missies te voltooien in een interactieve omgeving. Traditiegetrouw hebben games een dwingende verhaallijn maar Grand Theft Auto biedt een wereld waarin een speler kan gaan en staan waar hij wil en waarin het mogelijk is te communiceren met voorbijgangers, zijdelingse opdrachten te doen of op de bonnefooi extreme chaos te creëren, door bijvoorbeeld met een raketwerper op een druk kruispunt te gaan staan en in het wilde weg te vuren. Acties hebben vrijwel altijd consequenties en kunnen leiden tot een slagveld met politie en leger die je trachten in te rekenen.

Ondanks de forse kritiek op het geweld in eerdere GTA-versies, verwachten analisten dat het misdaadsimulatiespel – tot het vierde deel zijn 66 miljoen exemplaren verkocht – deze week wereldwijd meer dan 400 miljoen dollar (259 miljoen euro) zal omzetten. Daarmee kan het spel moeiteloos de concurrentie aan met de commercieel meest succesvolle speelfilms uit de geschiedenis.

Entertainmentblad Variety vermoedt dat GTA IV de succesvolste openingsweek in de geschiedenis zal hebben van álle entertainmentproducten; dat record staat nu op naam van de speelfilm Pirates of the Caribbean: At Worlds End, die in zes dagen 404 miljoen dollar (261 miljoen euro) omzette.

Het spel is zelfs middelpunt van een overnamestrijd in de gameindustrie. Het grote gamebedrijf EA wilde GTA-uitgever Take Two voor zo’n twee miljard dollar overnemen vóór de release van GTA IV, terwijl Take Two juist alles in het werk stelde om de onderhandelingen uit te stellen tot ná de release.

Net als bij vorige delen is de zeer realistische stad waarin je vrijuit kunt rondrijden en mag doen wat je wilt verbluffend. Zelfs na drie dagen intensief gamen. De hoofdpersoon is ditmaal een cynische Servische immigrant met een duister oorlogsverleden die in een fictief New York zoekt naar de Amerikaanse Droom. De missies zijn vergelijkbaar met voorheen: veel rijden, schieten, vechten en ontsnappen. Wat opvalt is de diepte van de spelwereld, vol details van ijzersterke radiostations met vooraanstaande dj’s als DJ Premier en Julliette Lewis, tot live-comedy en hilarische tv-uitzendingen. Je kunt in dit spel zelfs zappen.

Het lukte helaas nauwelijks de nieuwe multiplayermodes uit te proberen vanwege problemen met de verbinding; het is te hopen die dat snel worden verholpen. Het is vooralsnog een kleine smet op een spel dat alle andere spellen de weg naar de toekomst wijst. Je speelt in Grand Theft Auto de hoofdrol in je eigen interactieve misdaadfilm die nooit is afgelopen. Lukraak op topsnelheid met je motor door Central Park rijden, is alleen leuk als voorbijgangers verschrikt wegspringen of een boze agent achter je aankomt. Dat is wat GTA beter begrijpt dan de competitie: gamers willen geen volledig voorgeprogrammeerde spellen die binnen de lijntjes blijven, ze willen over het randje kunnen gaan.

Overal in het spel zijn satirische verwijzingen te vinden naar de Amerikaanse cultuur, van fastfoodketens en de oorlog tegen het terrorisme tot een reality soap over domme mensen met te veel geld. Dat is in een industrie die grossiert in steeds dezelfde scenario’s – Amerikaanse held bevecht baardige terroristen – misschien nog wel het belangrijkste pluspunt van Grand Theft Auto.

Meer informatie op www.rockstargames.com/IV