Termijnmarkt staal wacht uitdaging

Staal vertegenwoordigt een grote uitdaging voor de London Metal Exchange (LME), die begin deze week zijn eerste termijncontracten introduceerde. De markt is berucht door zijn versplintering en politieke geladenheid. Nu de staalprijs de afgelopen twaalf maanden is verdubbeld, lijkt het moment wellicht goed gekozen. Maar niet iedereen is enthousiast.

Termijncontracten in staal zijn geen nieuw idee. De sector heeft al heel lang te kampen met conjuncturele schommelingen, waardoor die een uitmuntende kandidaat is voor de beschermings- en prijsstellingsmechanismen waarin op de open markt verhandelde termijncontracten voorzien. Er zijn echter twee problemen. In de eerste plaats is de staalmarkt zeer gefragmenteerd – zowel in de zin van het soort staal als van de locatie. In de tweede plaats hebben invloedrijke producenten, zoals marktleider ArcelorMittal, zich altijd tegen het idee verzet.

Om de productfragmentatie het hoofd te bieden heeft de LME gekozen voor een redelijk homogeen type van in staven gegoten staal, dat ongeveer 500 miljoen ton van de jaarlijks geproduceerde 1.300 miljoen ton staal voor zijn rekening neemt. De 30 miljoen ton aan baar staal die ieder jaar door handelaren wordt verkocht, moet de contracten een natuurlijke, fysieke liquiditeit verlenen.

Om de geografische versplintering tegen te gaan heeft de LME de contracten geconcentreerd rond overslagmarkten in twee regio’s (het Middellandse Zeegebied en het Verre Oosten), waar de staalhandel op zijn sterkst is. Voor beide regio’s accepteert de beurs 17 soorten baar staal.

Maar de oppositie vanuit de hoek van de producenten laat zich minder eenvoudig temmen. ArcelorMittal betoogt dat consolidatie de beste manier is om grotere stabiliteit op de staalmarkt te verkrijgen, hetgeen erop neerkomt dat de producenten het voor het zeggen zouden krijgen. Veel producenten zijn ook nog niet bijster gemotiveerd om gebruik te maken van termijncontracten nu de prijzen omhoogschieten. Ze zouden wel eens van gedachten kunnen veranderen als de LME een uitweg biedt als de prijzen weer gaan dalen, hetgeen onvermijdelijk een keer zal gebeuren.

Op korte termijn staat de LME voor de opgave volume op te bouwen tot de eerste leveringsdatum van 28 juli. Als de beurs die test succesvol doorstaat, zal zij voor de grotere uitdaging komen te staan de producenten ertoe over te halen de markt te gaan gebruiken in plaats van terug te grijpen op hun oude trucjes – dumpen en het maken van prijsafspraken.