Hamertje Tik op V&W

Ligt het aan het departement, of is het toeval? Anders gevraagd: kan iemand me van de laatste twintig of vijfentwintig jaar een rustige, arbeidzame minister van Verkeer en Waterstaat noemen die geen rare publiciteitsfratsen nodig had?

Het is natuurlijk een tamelijk dubieus ministerie als je nagaat wat er allemaal aan geparenteerd is. De ANWB, de Bovag en de RAI bijvoorbeeld, samen ook bekend als ‘de autolobby’. Ik heb zelf m’n hele leven auto gereden, het openbaar vervoer heb ik altijd gemeden omdat het er zo naar mensen ruikt en bij de schoneluchtbeweging die in Amsterdam gezellige oldtimers van de straat wil halen, heb ik me nooit op m’n gemak gevoeld. Wat zou dan normaler zijn geweest dan dat ik onderdak had kunnen vinden bij de autofamilie? Maar daar moest je eerst lid voor worden van de VVD, het verkeerde ochtendblad gaan lezen en frère et compagnon worden met de dealer van een hybride Japanner. In de politiek had je altijd nog D66. In de autobranche bestaat geen redelijk alternatief.

Of neem anders de bouw, een bedrijfstak die zich door geen klokkenluider van de wijs laat brengen. Ook kind aan huis bij V&W. Ze moeten niet alleen de ene weg na de andere aanleggen, maar er om de paar kilometer ook nog een viaduct overheen bouwen, want elke burger heeft recht op een afslag naar zijn eigen Vinex. Hoe noemen ze op het ministerie zo’n viaduct? Een kunstwerk. Dat stamt nog uit de dagen van koning Willem I, toen de zorg voor cultuur bij Waterstaat was ondergebracht (want voor een begroting van duizend gulden richtte je geen afzonderlijk departement in). Maar de Bouw zal het auteursrecht nooit aan Plasterk afstaan, want het garandeert artistieke speling. Kunstwerken worden duurder betaald dan een ordinaire overspanning.

En dan zwijg ik nog over de ICT-tak van het departement waar ze de aanmaak van ingewikkelde elektronica uitbesteden aan een Universiteit, die eerst voor een bepaald bedrag een uitvoerder aanbeveelt, en als het klaar is voor een ander bepaald bedrag waarschuwt dat het electronicum na onderzoek helaas niet fraudeproof is gebleken.

Alle ministers van Verkeer en Waterstaat die ik me herinner en die steeds op malversaties bedacht moesten zijn, probeerden van alles om de aandacht af te leiden van de vervelende omstandigheid dat er een luchtje aan hun functie zat. Weet u de vorige nog? Karla Peijs, intussen commissaris van de koningin in Zeeland. ‘Vindt u het erg, majesteit?’, schijnt Balkenende nog gevraagd te hebben, maar Trix zuchtte alleen maar. Karla trok de aandacht met grote, dure borden waarop iedereen teksten kon lezen als ‘I love rustig rijden’ – en als het even stil om haar heen was geworden verbood ze de aanwezigheid van losse voorwerpen op de hoedenplank, want bij plotseling remmen kon je gedood worden door je eigen paraplu.

Daarvoor had je Tineke Netelenbos, die de taxi multicultureel ‘liberaliseerde’, en mevrouw Maij-Weggen die zinloze carpoolstroken bedacht om de files (die in haar tijd nog heel kort waren) te bestrijden. En nu? Nu zie ik Camiel Eurlings op televisie met een hamertje voordoen hoe je je zijruit moet stuktikken als je te water bent geraakt.

Stel je voor: twee tunnels bij Roermond deugen niet, de Betuwelijn staat nog half leeg, het HSL-spoor houdt op bij Wuustwezel, de treinstellen laten op zich wachten, het rekeningrijden zal nooit wat worden en de ov-chipkaart kunnen ze niet maken. En in plaats van dan maar eerst de verdrinkingsdood aan te pakken door alle belendende sloten te dempen, bestelt de minister een cameraploeg en legt de werking van een hamer uit.

Het moet aan dat departement liggen.

Jan Blokker is columnist van nrc.next.

Lees alle eerdere columns van Jan Blokker via nrcnext.nl/blokker