Gecastreerde big is wel een paar dagen flink van slag

Castratie van biggen. De dieren houden wel tot vijf dagen last van deze pijnlijke ingreep. foto joyce van belkom Werknemer van Theo Coppens, varkenshouder in Casteren, bezig met het castreren van de biggen. © Joyce van Belkom
Castratie van biggen. De dieren houden wel tot vijf dagen last van deze pijnlijke ingreep. foto joyce van belkom Werknemer van Theo Coppens, varkenshouder in Casteren, bezig met het castreren van de biggen. © Joyce van Belkom Belkom, Joyce van

Mannelijke biggen worden gecastreerd om onprettige berengeur en bijsmaak aan hun vlees te voorkomen. Duidelijk is dat de ingreep direct pijn en stress veroorzaakt en dat het gedrag van pas gecastreerde biggetjes even flink verandert. Maar het effect op het welzijn houdt dagenlang aan, zo ontdekte een team van vier Ierse biologen en welzijnsdeskundigen. Veranderingen in het gedrag van gecastreerde biggen houden aan tot in ieder geval vijf dagen na de ingreep. Dat wijst erop dat de dieren dan nog altijd een langzaam afnemend ongemak ondervinden (Applied Animal Behaviour Science, mei).

De onderzoekers observeerden het gedrag van veertig mannelijke biggen in verschillende experimentele groepen. Alle dieren hadden een normale Britse bio-industrie achtergrond, dat wil zeggen: binnen 24 uur na hun geboorte waren hun oren gemerkt, tanden geknipt en staarten gekort. Een deel van de dieren werd op hun vijfde dag onverdoofd gecastreerd.

Direct na de castratie was specifiek aan pijn gerelateerd gedrag extra intensief, maar trad gedurende de hele periode op. Daarbij gaat het om gedrag als ineenkruipen, spasmen en trillingen.

Maar er waren ook subtieler veranderingen in gedrag. Gecastreerde biggen lopen significant minder tot vijf dagen na de ingreep, en mijden ook het op z’n hondjes te zitten, ofwel met de achterpoten netjes ondergeschoven. In de beginperiode na castratie houden de biggen zich relatief geïsoleerd van de moederzeug en hun nestgenoten, vermoedelijk om door onderzoekende anderen veroorzaakte extra pijn te mijden. Ook lopen hun activiteiten uit de pas met die van de anderen, wat wijst op desoriëntatie.

Spelen, ook bij biggen een goede indicatie van normaal welzijn, verdwijnt van de activiteitenlijst. De dagen daarop brengen ze juist meer tijd door bij hun moeder – aan de spenen. Dat lijkt op het ‘troostzogen’ dat veel jonge hoefdieren – en ook jonge ratten en mensen – vertonen bij ongemak en stress.

De onderzoekers hadden vooraf veel verwacht van bloedtesten (metingen aan het immuunsysteem en ontstekingsfactoren en stresshormoon) als betrouwbare maat voor het welzijn. Die leverden echter weinig op, terwijl de geconstateerde gedragsverandering tot vier dagen na castratie er wel op wijst dat de dieren dan nog altijd pijn lijden.

Frans van der Helm