Finale Brahms is bij Gergjev fysiek opwindend

Klassiek Rotterdams Philharmonisch Orkest o.l.v. Gergjev. werken van Brahms. Geh: 24/4 De Doelen, Rotterdam. Herh.: 26/4

Nog maar een maand voor zijn definitieve afscheid als Rotterdamse chef, voltooit Valery Gergjev in Rotterdam deze week zijn cyclus van Brahms’ symfonieën met uitvoeringen van de Derde en de Eerste symfonie – in die volgorde.

Al eerder bleek dat hij Brahms niet vanuit het Westen, maar vanuit het Oosten benadert. Natuurlijk; je kunt Brahms niet helder uitvoeren zonder zijn banden met het classicisme bloot te leggen. Maar Gergjev liet vooral horen dat Brahms – „Men heeft geen idee hoe het is om altijd Beethovens voetstappen achter zich te horen dreunen” – niet alleen over zijn schouder keek, maar ook naar Richard Strauss vooruitwijst, bijvoorbeeld in de stralende openingsscène van de Derde symfonie .

‘Klassiek’ in de zin van kloek en helder van contour is Gergjevs Brahms vooral in de markante introductie van thema’s – met het breed ingezette rondoachtige hoofdthema van de finale van de Eerste als meest extreem voorbeeld. In de uitwerking klonk die Eerste als geheel meer in balans en ook jeugdiger dan de Derde, hoewel ook daar indruk maakte hoe ‘levend’ Gergjev de samenklank kan maken, met de beroemde wappervingers als middel.

Sterk en anders was hier de scherpe karakterisering van de verschillende delen. De klassiek-romantische Brahms herleefde in de diep in de snaar wegzinkende lage strijkers in het Andante uit de Eerste, in maximaal contrast met de felle energie van de Hongaarse zigeunermuziek in het Allegretto. De Finale was daarna een hoogtepunt; fysiek opwindend tot en met de bruusk afgeknotte paukroffeltjes, die naadloos overgingen in het voor Rotterdamse begrippen zeer uitbundige slotapplaus.

Tot vanavond neemt Gergjev passend afscheid met Brahms’ Ein deutsches Requiem. Althans, als chef. Want al is Yannick Nézet-Séguin dan straks de nieuwe chef-dirigent, Gergjev keert in september alweer terug voor zijn Festival en een tourneetje naar Oostenrijk.