Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

Kunstmatige intelligentie

Waarom ijsberen zoveel mensen tijdens het bellen?

Mobiel bellen is maar een zenuwachtig gedoetje. Adri Kennis uit Amsterdam vraagt waarom zoveel mensen ijsberen als ze bellen.

We bellen Theo Mulder, directeur Onderzoek van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen en hoogleraar bewegingswetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen. Mulder heeft besloten tijdens dit telefoongesprek te blijven zitten.

„Rechtop staan en lopen activeren de hersenen”, vertelt hij gezeten op de bank. „Het brein krijgt zo een kleine oppepper, door allerlei neurale processen.” En die activering kunnen we tijdens het bellen goed gebruiken, volgens Mulder: „Honderdduizenden jaren zaten we tijdens het praten tegenover elkaar. Dat ging prima. Maar bellen is een kunstmatige bezigheid. Het vereist, zoals elke artificiële taak, een extra inspanning van het brein.”

Bellen is in zekere zin vergelijkbaar met het geven van een lezing, zegt Mulder: „Sprekers zie je ook vaak ijsberen. Een zaal vol mensen toespreken vereist een zekere inspanning: je wilt je hoofd er graag bij houden.”

Gewoon staan om het brein een oppepper te geven, is niet genoeg, vertelt Mulder. „Omdat staan een ‘inhibitie’ is, een vragende taak: je moet jezelf commanderen te blijven staan, je mag niet lopen.”

Lopen daarentegen, zegt mulder, is een stimulerende taak: „Dat gaat automatisch, zonder remmingen. En dat we dan ijsberen in plaats van gewoon lopen heeft volgens Mulder weer alles te maken met de omgeving: „Is die oneindig, dan zouden we al bellend gewoon rechtdoor blijven lopen.”

Slimmer worden mensen van al dat activeren van het brein overigens niet: „Domme mensen blijven domme dingen zeggen”, zegt Mulder. En ijsberen tijdens een telefoongesprek gebeurt overal, „van Zweden tot Spanje”.

Is het Mulder gelukt om tijdens dit gesprek te blijven zitten? „Ik ben intussen toch opgestaan en gaan lopen. Dat had ik pas later in de gaten.”

Freek Schravesande