In herinnering van Barend Moret

De Big 4 heten ze, maar blijkbaar zijn ze toch niet groot genoeg. De vier accountantsfirma’s die de boekhoudwereld domineren – KPMG, PricewaterhouseCoopers, Deloitte en Ernst & Young – streven naar schaalvergroting. Een fusie noemen ze het soms. Of een integratie. Echt een geheel waren ze blijkbaar niet, ook al deden ze dat hun cliënten geloven.

Ernst & Young maakte maandag bekend dat 87 kantoren met 3.300 partners en 60.000 personeelsleden onder één bestuur komen. Zo denkt Ernst & Young zijn internationaal opererende klanten beter over de grenzen heen te kunnen bedienen en meer talenten met internationale ambities te kunnen aantrekken.

Concurrenten schijnen jaloers te zijn. Van KPMG in Nederland is dat te begrijpen. Het bestuur daarvan wilde vorig jaar graag meedoen met de Europese fusie van Britten, Duitsers en Zwitsers. Maar meer dan eenderde van de Nederlandse partners hield uit vrees voor verlies van autonomie de toetreding – voorlopig – tegen. Ook Deloitte en PricewaterhouseCoopers overwegen een verdere integratie. Nu werken ze alle vier als netwerkorganisaties van nationale maatschappen met ieder hun eigen bestuur. De reden dat ze juist nu verder integreren, is dat wetgeving het eerder onmogelijk maakte.

Want gek is het wel. Al in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw kropen de accountants massaal bij elkaar. Soms raakten honderd jaar oude Nederlandse kantoren hun naam kwijt. In KPMG is de K nog van het Nederlandse Kleynveld. Maar Lybrand viel weg uit Coopers & Lybrand na de fusie met Pricewaterhouse. En Moret, naar de naamgever Barend Moret die in 1883 het eerste Nederlandse accountantskantoor stichtte, verdween in 1999 van de gevel omdat internationaal werd besloten dat daar alleen nog maar Ernst & Young mocht staan.

Als je de accountantsbazen nu hoort over alle nieuwe mogelijkheden, lijkt het bijna alsof de Big 4 al die jaren als los zand aan elkaar hebben gehangen. Maar accountants voelen zich, net als andere professionals als advocaten, vaak zeer wel bij nationale autonomie. Het opgeven van de zelfstandigheid is ook bij advocatenkantoren een heikel issue geweest en daar gaat de ontwikkeling naar één mondiale firma stap voor stap. Waarbij er genoeg maten zijn die weggaan, omdat ze er geen zin in hebben aangestuurd te worden vanuit Londen.

Dat kan bij de accountants ook gaan gebeuren. Partners van Ernst & Young die zich los willen maken hoeven niet lang na te denken over een naam. Gewoon weer de naam Moret op de gevel spijkeren.

Daan van Lent