Witte mensen ontleden

Blanken herkennen zich in ‘Stuff White People Like’.

Witte mensen willen vrienden met Obama worden Foto Stuff White People Like
Witte mensen willen vrienden met Obama worden Foto Stuff White People Like

Christian Lander is niet te spreken, hij neemt een mediapauze om zijn eerste boek te voltooien, dat in de loop van de zomer bij Random House verschijnt. Dat hij zichzelf verplicht nu even hard te werken ligt voor de hand: Christian Lander kreeg volgens The New York Times van zijn uitgever een voorschot van driehonderdduizend dollar. Zelfs in Amerika is dat een astronomisch bedrag voor een jongen van 29 uit Los Angeles die, behalve een nauwelijks drie maanden oud weblog, nooit iets publiceerde.

Zijn weblog heet ‘Stuff White People Like’. Christian Lander boekstaaft er sinds half januari gewoontes en voorkeuren van een bepaald slag witte Amerikanen, toevallig net het type dat in mijn omgeving ruimschoots voorradig is.

Ja, in blank Noordwest Washington viel vanaf de eerste dag iets heel erg op, maar wát was het nou precies? Truttig links? Democratisch snobisme? Kapitalistisch socialisme?

Het heeft te maken met een maniakale behoefte aan biologisch voedsel – aan te schaffen in de peperdure Whole Foods. Met de gefronste wenkbrauwen als ik eens de auto neem voor een korte afstand. Ik kan daar nog altijd niet aan wennen, dat juist Amerikanen zo doen – wij droegen in Europa immers al een extra trui in de winter toen zij de SUV nog moesten uitvinden en zij vliegen onbekommerd voor twee dagen naar Puerto Rico, om daar dan op ecologisch schoeisel de natuur te bewonderen.

Het heeft ook te maken met het dwepen met luxe yogaklasjes en Europese stedentrips. Met het feit dat iedereen hier directeur lijkt te zijn van een non-profitorganisatie – grote corporaties zijn fout. Het heeft alles te maken met het probleemloos combineren van eco doen, verspilling, en sociaal besef.

Neem het lemma ‘Bewustzijn’ (‘Awareness’) op Stuff White People Like:

„Een interessante wetenswaardigheid over witte mensen is dat ze vast geloven dat alle problemen in de wereld kunnen worden opgelost door ‘bewustzijn’, waarna de overheid of iemand anders ze zullen wegtoveren. Dit geloof maakt heerlijke zelfbevrediging mogelijk zonder werkelijk iets te hoeven oplossen of moeilijke uitdagingen aan te gaan. (…) Wat het extra aantrekkelijk maakt voor witte mensen is dat je ‘bewustzijn’ kunt kweken middels dure diners, feesten, marathons, het verkopen van T-shirts, modeshows, concerten, eten in restaurants en armbanden.”

Waarna een opsomming volgt van zaken waarvoor witte Amerikanen graag ‘bewustzijn’ kweken: milieu, ziektes zoals kanker en Aids, Afrika, armoede, anorexia en homofobie.

Christian Lander legt bloot wat veel Amerikanen niet snel hardop zeiden, maar nu giechelend beamen. Hij ontleedt hoe witte mensen ondanks al hun idealen hun omgeving afbakenen, vaak met gebruik van op het oog absurde, maar toch volkomen kloppende voorbeelden. Neem sushi. „Alle witte mensen houden van sushi. Voor hen is het alles wat ze willen: buitenlandse cultuur, duur, gezond en gehaat door de ‘ongeschoolden’.”

Stuff White People Like haalde binnen een paar weken driehonderdduizend hits per dag. The Los Angeles Times stelde al vast hoe Christian Lander op ogenschijnlijk simpele wijze een aantal slimme dingen tegelijk doet. Zo geeft hij tussen de regels aan wat het ‘egalitaire Amerika’ werkelijk inhoudt, bijvoorbeeld in het lemma ‘Weten wat het Beste is voor Arme Mensen’: „Witte mensen besteden veel tijd aan het zich zorgen maken over arme mensen. Het neemt een aanzienlijk deel van hun dag in beslag. (…) Het is een slecht bewaard geheim dat witte mensen geloven dat, als zij het geld en de opleiding zouden krijgen, alle armen mensen PRECIES zo zouden zijn als zij.”

Christian Lander generaliseert en categoriseert op een manier die gereserveerd was voor het beschrijven van zwarten. En hij doet dat juist de witte, hoogopgeleide, progressieve regionen van de middenklasse aan: de mensen die altijd dachten dat ze uniek waren en boven het ‘etnische denken’ stonden.

Het behandelen van blanken als een etnische groep past ook in een sociologische trend: in steeds meer grote Amerikaanse steden zoals Los Angeles, worden blanke, Engels sprekende Amerikanen een minderheid. Niet langer zijn blanken automatisch de standaard-Amerikaan. Stuff White People Like beschrijft hen alvast als een antropologische curiositeit. Wat blanken ook weer verrukkelijk vinden. Een typisch geval van Stuff White People Like-logica: „Als er iets is waar witte mensen van houden, dan is het van culturele verwijzingen die ze begrijpen.”

Op National Public Radio is al gedebatteerd over de vraag of Christian Lander satire maakt, of een racist is. Maar Christian Lander is zelf ook wit en hij houdt ook van alles van de fabrikant Apple, van fair trade koffie en vierentwintig variaties thee, van het ingewikkeld beëindigen van relaties, van de film Juno, van dure sandwiches en National Public Radio, van marathons, van ‘Dreigen naar Canada te Verhuizen’ en van uiteraard Barack Obama. Zie ook het lemma ‘Zwarte Vrienden Hebben’. Op stuffwhitepeoplelike.wordpress.com.