Stap in aandelen! Of tochniet?

Beleggingswinst doet onze adrenaline stromen, maar de risico’s kunnen verlammend zijn. Erica Verdegaal noemt vijf redenen om aan beleggen te beginnen, en vijf om je vingers er niet aan te branden.

Illustraties Rik van Schagen
Illustraties Rik van Schagen Schagen, Rik van

DOEN!

1 Om te leren beleggen

Zwemmen leert u door te zwemmen, fietsen door te fietsen, en beleggen door te beleggen. Bij beleggen koopt u ‘iets’ met een marktwaarde, de prijs die de gek ervoor geeft. Verkoopt u het later voor meer, dan boekt u winst. Beleggen vergt kennis, inzicht en ervaring. Die krijgt u door zélf actief op de beurs te zijn. Want koopt u een aandeel Philips, dan bezit u een miniem stukje Philips. U gaat de koers volgen, beursnieuws lezen en bent welkom op de aandeelhoudersvergadering. U bent dan onder vrinden. Dat is leerzamer dan maandelijks domweg 100 euro overboeken naar een beleggingsfonds.

Dat geld gaat in allerlei bedrijven. U voelt niet waarom winst of verlies wordt gemaakt. Nóg minder leert u van beleggen met een garantie. U koopt uw kans op verlies (duur) af, terwijl juist van fouten wordt geleerd. Zelf effecten kopen is eenvoudig en goedkoop. Via internet en uw bank handelt u met een paar muisklikken op Euronext (www.euronext.nl) of andere beurzen. Beleg alleen met geld dat u over hebt binnen een bepaald budget, bijvoorbeeld jaarlijks 2.400 euro, eenmalig 50.000 euro of maximaal 30 procent van uw vermogen.

2 Omdat u jong bent

Marije en Gerard zijn 20 jaar. Marije steekt elke maand 100 euro in een aandelenfonds. Na tien jaar, op haar 30ste, stopt ze met inleggen en laat ze haar belegde geld doorgroeien tot haar 65ste. Gerard zet tot zijn 30ste zijn bloemetjes buiten. Pas daarna stopt hij elke maand 100 euro in hetzelfde beleggingsfonds als Marije. Hij doet dit tot zijn 65ste, dus 35 jaar lang. Het veronderstelde gemiddelde jaarrendement op het fonds is 8 procent. Wie is nu op zijn 65ste het rijkst? Marije. Zij is op haar 65ste de gelukkige bezitster van 268.029 euro, terwijl Gerard ‘slechts’ 215.635 euro rijk is. Sterker: hoe lang Gerard ook doorgaat met maandelijks 100 euro inleggen: hij zal Marije nooit inhalen. Zij is jong begonnen. Dat levert meer op. Andere eindkapitalen kunt u berekenen op www.berekenhet.nl 5Om een smakelijk dividendrendement Half Nederland kiest voor sparen, want de spaarrentes zitten in de lift. Wie zijn geld vijf jaar vastzet, kan een vergoeding van maar liefst 5,4 procent opstrijken. Dat percentage is mooi, maar het verbleekt bij de riante dividenden die diverse aandelen wegens hun lage koers mogelijk gaan uitkeren. Op www.dividendpagina.nl ging Fortis kort geleden aan kop met een prognose voor het boekjaar 2007/2008 van 7,76 procent. Ook de schattingen voor de ING-groep en Aegon liggen hoger dan de maximale spaarrente. Natuurlijk: met aandelen loopt u koersrisico. Bedenk echter dat u doorgaans beter kan beleggen in een bankverzekeraar dan in zijn producten. U incasseert dan een deel van de flinke winst die op productenhandel wordt gemaakt.

3 Omdat u een onverslaanbaar systeem heeft

Twee super succesvolle beleggers zijn Warren Buffet – nu 62 miljard dollar waard – en George Soros. Beiden houden onwrikbaar vast aan hun eigen systeem. Toch is hun werkwijze min of meer tegengesteld. Buffet koopt aandelen als hij ze goedkoop vindt. Zakt de koers verder dan koop hij er nog meer. Soros koopt juist, met een beperkt bedrag, aandelen die in de lift zitten. Stijgen ze verder dan koopt hij bij; dalen ze dan stapt hij snel weer uit. Misschien heeft ook u zo’n onverslaanbaar beleggingssysteem. Ga dan absoluut beleggen.

4 Omdat u een investering kent

Zou u een ton steken in een nieuw fastfoodbedrijf van uw buurman? Dat hangt af van zijn loopbaan. Was hij tien jaar manager bij een grote fastfoodketen, steekt hij er zelf veel geld in, kent u hem als een gedreven en slimme ondernemer en krijgt u een flink aandeel in de winst? Het kan een geweldige belegging zijn, omdat u weet waarin u investeert. Uw eigen bedrijf kan een nóg betere belegging zijn, mits u precies weet waarmee u bezig bent.

NIET DOEN!

1 Omdat u al belegt

Officieel beleggen twee van de tien Nederlanders direct in aandelen. Indirect zijn het er veel meer. Zo belegt elke werknemer die verplicht een ouderdomspensioen opbouwt, vaak tegen wil en dank. Onze pensioenfondsen stoppen namelijk de helft van hun vermogen in aandelen en vastgoed. Ook de helft van uw pensioenspaarpot zit in beursgenoteerde bedrijven en onroerend goed. Dat lijkt safe, maar dat is het niet helemaal. Gaat het lange tijd flink mis op de aandelen- en obligatiemarkten, dan moeten de pensioenpremies omhoog of de uitkeringen omlaag. Of beide. Naast dit pensioenrisico kan uw eigen huis in waarde dalen of stijgen, want dat is een belegging in onroerend goed. Door al dat belegde vermogen bij elkaar kan het verstandig zijn de rest van uw geld risicoloos te bewaren op een spaarrekening, uiteraard tegen maximale rente. Die vindt u via www.spaarwinstcalculator.nl.

2 Omdat u schulden hebt

Een hoog rendement kán samengaan met een minimaal risico. U maakt kans op die hoofdprijs als u, net als 46 procent van alle Nederlanders, een (dwaze) kredietconsument bent. Zo’n schuldenaar heeft de afgelopen vijf jaar gewinkeld via een doorlopend krediet, creditcardschuld, klantenkaart, roodstand, een persoonlijke lening of een extra lening op zijn huis. Zo’n kredietje kost gemiddeld 12 procent. Aflossen geeft dus 12 procent rendement, zonder enig risico, een rendement waaraan geen belegging kan tippen. Begin met het aflossen van het duurste krediet. Zelfs een fiscaal aftrekbare hypotheekschuld volledig aflossen kan winstgevend zijn, omdat het u de bijtelling van het eigenwoningforfait in box 1 bespaart. Het voordeel berekent u op www.berekenhet.nl.

3 Omdat uw bank razend enthousiast is

Sommige mensen denken dat geldbedrijven hun klanten rijk willen maken. Dat is naïef. Geldbedrijven willen klanten tevreden stellen en hun aandeelhouders – dat kunt u óók zijn – rijk maken. Doen ze dat niet, dan gaan de aandeelhouders morren, zakt de beurskoers en dreigt, in het ergste geval, een overname van de tent. Dat voorkomen geldbedrijven door steeds nieuwe, winstgevende producten aan de man te brengen met stevige marketingcampagnes. Zo trok het net geïntroduceerde ABN Amro Premium Global Dividend Fund – van de reclamespot: ‘Alsof u een suikeroom hebt’ – tijdens de introductieweken al een recordinleg van 457 miljoen euro. De rekening voor die reclames gaat naar de belegger. Uiteraard.

4 Als u minimaal 50.000 euro moet meebrengen

Bij veel aanbieders van ‘geweldige’ investeringskansen mag u slechts meedoen als u minimaal 50.000 euro inlegt. Dat is veel geld en bovendien riskant. Beleggingen boven de 50 mille vallen niet onder wettelijk overheidstoezicht. Kunt u een halve ton investeren, dan vindt de overheid u een grote jongen die zijn eigen boontjes moet doppen. De toezichtvrijstelling geldt ook voor aanbieders die maximaal 2,5 miljoen euro ophalen óf maximaal 99 beleggers aantrekken. Die grenzen aan het overheidstoezicht vormen waarschuwingen voor beleggers: niet instappen.

5 Als de beleggingskosten een bord spaghetti zijn

Er zijn veel financiële producten waaraan u geen touw kunt vastknopen. Dat geldt bijvoorbeeld voor veel aanbiedingen met het woord ‘certificaat’ of ‘note’ erin. Dat zijn ingewikkelde beleggingsmixen waarbij u het ingelegde geld (onder voorwaarden) na vijf of zeven jaar gegarandeerd terugkrijgt. Een financiële bijsluiter is voor deze investeringscocktails meestal niet verplicht. Alleen een financieel detective kan de mogelijke opbrengsten, risico’s en totale kosten uit de productinformatie vissen. Ondertussen knabbelen zichtbare en versleutelde kostenposten aan uw winst. Bovendien krijgt de deelnemer (stiekem) geen dividend. U mag blij zijn als uw rendement de spaarrente evenaart.