Lege zee 3

De stelling van Daniel Pauly dat de zee wordt leeggevist (`De lege zee`, W&O 29 maart) veroorzaakt nogal wat controverse. Enerzijds diskwalificeert visserijbioloog Niels Daan Pauly`s werk als een kladanalyse (overigens zonder te weerspreken dat de toestand van de visbestanden in de wereldzeeën alarmerend is) en anderzijds breekt Maarten Bavinck een lans voor de kleinschalige visserij, die immers toch niet veel kwaad kan doen en waar zovelen van afhankelijk zijn. De belangrijkste bezwaren van Daan tegen Pauly`s analyse zijn dat visserijstatistieken onbetrouwbaar zijn en dat er geen bewijs is dat de visserijdruk inderdaad wereldwijd toeneemt. Het is inderdaad zo dat visserijstatistieken voor veel specifieke beheersdoelen vaak niet betrouwbaar genoeg zijn, maar in veel gevallen is het de beste informatie die er is.

Het verzamelen van visserijonafhankelijke informatie, zoals Daan voorstelt, is inderdaad veruit te prefereren, maar zeer kostbaar en daarmee veelal onmogelijk in arme landen met een gebrekkige onderzoekscapaciteit en infrastructuur. Het tweede bezwaar van Daan, dat er geen bewijs is dat de visserijdruk wereldwijd toeneemt, is reëel, maar er is ook geen bewijs dat de visserijdruk niet toeneemt. Wetenschappelijk niet de meest elegante oplossing wellicht, maar als verder alle meters in het rood staan, lijkt het verstandig het zekere voor het onzekere te nemen en te zorgen dat de visserijdruk afneemt.

Maarten Bavincks belangrijkste bezwaar tegen Pauly`s oproep tot het instellen van beschermde mariene gebieden is dat het met name de kleinschalige vissers zal treffen. Wij bestrijden niet dat dat mogelijk het geval is. Waar we ons wel tegen verzetten, is het beeld dat kleinschalige visserijen per se zo veel minder schadelijk zijn dan de grootschalige, industriële visserij. Als we Bavincks eigen getallen gebruiken dan zijn er zo`n 28,5 miljoen kleinschalige vissers. Als die ieder gemiddeld tien kilo vis per dag zouden vangen dan komen we al uit boven de 100 miljoen ton vis per jaar. Dat is meer dan dat er nu volgens de statistieken van de wereldvoedselorganisatie daadwerkelijk aan land gebracht wordt!

Bovendien opereren kleinschalige visserijen vaak in kustzones met kwetsbare ecosystemen en extra kwetsbare soorten. Ook kleinschalige visserijen gebruiken methodes die destructief kunnen zijn voor het leefgebied van vis - denk aan het opblazen van koralen met dynamiet. Wij zijn van mening dat de hoofdconclusie van Pauly`s betoog niet redelijkerwijs kan worden ontkracht: namelijk dat het slecht gaat met de visbestanden en het mariene milieu. En laten we elkaar dan geen vliegen afvangen over de vraag of het vijftig of honderd jaar duurt voor de zee leeg is; of dat er echt niet alleen kwallen zijn, maar er heus nog wel een sardientje zal rondzwemmen.