Servië doet voorstel over EU-akkoord

Als de Europese Unie Servië een akkoord aanbiedt over nauwere samenwerking, keren de ambassadeurs terug die Belgrado naar huis had gehaald uit protest tegen de erkenning van Kosovo.

Dat hebben vertegenwoordigers van Servië de EU-lidstaten aangeboden, zeggen diplomatieke bronnen in Brussel. In ruil voor zo’n ‘stabilisatie- en associatieakkoord’ zou Servië ook bereid zijn om in Kosovo tot een vorm van samenwerking te komen met de EU-missie EULEX, die vanaf half juni het werk overneemt van de VN-missie in Kosovo.

Servische politici van pro-Europese partijen doen deze weken hun uiterste best om nog vóór de parlementsverkiezingen in Servië, op 11 mei, een stabilisatie- en associatieakkoord met de EU ondertekend te krijgen. Nederland, gesteund door België, heeft het akkoord tot nu toe tegengehouden omdat Servië niet voldoet aan de voorwaarde van volledige samenwerking met het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag. De meeste andere EU-landen, en de Europese Commissie, vinden dat het nu belangrijker is om de pro-Europese partijen in Servië te helpen om de verkiezingen te winnen.

Onder druk van zijn Europese collega’s heeft minister Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA) eind vorige maand beloofd om „creatief na te denken” over een mogelijke oplossing. Over die oplossing wil hij zich niet uitlaten. „Dan zou ik mijn eigen glazen ingooien”, aldus de minister. Volgens bronnen in Brussel en Den Haag heeft Nederland de Servische regering gevraagd om een schriftelijke verklaring waarin staat dat het land volledig zal samenwerken met het tribunaal. Dan zou Nederland mogelijk bereid zijn om een akkoord met Servië te tekenen, maar het is nog niet duidelijk of dat dan vóór de verkiezingen zal zijn of erna. Bij de ratificatie van het EU-akkoord door de nationale parlementen zou wel duidelijk sprake moeten zijn van volledige samenwerking met het tribunaal.

Servië is tot nu toe niet bereid om de toezegging van volledige samenwerking met het tribunaal op schrift te stellen.

Minister Verhagen reageert laconiek op de toezegging dat de Servische ambassadeurs kunnen terugkeren als Servië een stabilisatie- en associatieakkoord krijgt met de EU. Volgens hem wees de EU er al eerder op dat Belgrado zelf het contact met de Europese lidstaten kan verbeteren door de ambassadeurs terug te laten gaan.

De nieuwe hoofdaanklager van het tribunaal, de Belg Serge Brammertz, was gisteren voor het eerst in Belgrado. Hij drong aan op de snelle arrestatie van de laatste vier verdachten, onder wie oud-generaal Ratko Mladic en de vroegere Bosnisch-Servische leider Radovan Karadzic.