Kunst bij je postcode

Cornelis Springer: ‘Een drukke markt voor het stadhuis, Kampen, met de ingang van de Nieuwe Toren rechts’, 1861. Het schilderij bracht deze week €408.250 euro op. foto Christie’s
Cornelis Springer: ‘Een drukke markt voor het stadhuis, Kampen, met de ingang van de Nieuwe Toren rechts’, 1861. Het schilderij bracht deze week €408.250 euro op. foto Christie’s

Of Jaap Stam deze week heeft meegeboden bij de veiling van negentiende-eeuwse Hollandse schilderijen bij Christie’s in Amsterdam is niet bekend. Zeker is wel dat de oud-topvoetballer wist van het topstuk van de veiling, een gezicht op Kampen van Cornelis Springer. „In interviews heeft Stam meermalen benadrukt uit Kampen te komen. Daarom hebben wij hem gevraagd of hij een catalogus wilde ontvangen”, vertelt directeur Jop Ubbens van Christie’s.

Op dezelfde persoonlijke manier heeft Christie’s contact gezocht met andere vermogende mensen die wat hebben met de stad in Overijssel. Want die mensen zouden wel eens extra interesse kunnen hebben voor een stadsgezicht van hun eigen vertrouwde omgeving. Zo ontving de familie die eigenaar is van de sigarenfabriek ook een catalogus met de Springer.

De veilingen ‘negentiende eeuw’ die afgelopen week plaatshadden bij Christie’s en Sotheby’s in Amsterdam, zijn cruciaal voor de Nederlandse filialen van de twee grootste veilinghuizen ter wereld. Samen met de veilingen ‘modern’ en ‘oude meesters’ vormen ze de ruggengraat van de jaaromzet in Amsterdam. Geen wonder dat de veilingmedewerkers alles uit de kast halen om zoveel mogelijk belangstellenden in de zaal te krijgen.

Ook al wordt niet in elke veiling net zoveel tijd gestoken als in de grote drie, de verkoopmethode is wel hetzelfde: bij een kunstwerk wordt gericht gezocht naar potentiële bieders. Daarom verricht Christie’s niet alleen de gebruikelijke handelingen – catalogi naar vaste klanten, rondje bellen met verzamelaars, berichten op de website – maar ook de meer verrassende. „Voor elke veiling houden we een out of the box-bijeenkomst waarbij iedereen vrijelijk dingen roept”, vertelt Ubbens.

Stel, op de veiling komt een wijn uit 1959. Ubbens: „Dan zoeken we in ons bestand naar klanten die in dat jaar zijn geboren en vragen de familie of ze er wat voor voelen om vader voor zijn vijftigste verjaardag iets speciaals te geven.” Voor een stadsgezicht in pakweg Laren worden in het klantenbestand de relevante postcodes opgezocht.

Bij de laatste veiling werd het schilderij De Groene Kerk in Oegstgeest van Tholen aangeboden. „We hebben het huidige bestuur van de kerk in Oegstgeest erop geattendeerd en dat wilde het schilderij kopen”, zegt Ubbens: „Of het is gelukt, is de vraag.” Vermoedelijk niet, want het schilderij is verkocht aan een Europese particulier, voor een ton, bijna drie keer zoveel als de hoogste schatting.

Het persoonlijk benaderen van bieders vergt een gedetailleerd klantenbestand, vol persoonlijke gegevens. Wie ooit iets op de veiling koopt, komt daar automatisch in terecht. Ubbens: „Verder lezen we in allerlei bladen interviews met vermogende Nederlanders en als ze zeggen van kunst te houden, slaan we dat meteen op. Zo hebben we een database opgebouwd.”

Mieke Zilverberg, Nederlands meest vooraanstaande handelaar in oudheden, heeft ook zo’n database – in haar hoofd: „Van al mijn klanten heb ik de collecties in mijn geheugen opgeslagen, als in een computer. Ik weet precies welk stuk ergens ontbreekt.” Zo kocht ze ooit een oost-Ionisch beeldje uit de zesde eeuw voor Christus. ,,Ik dacht meteen: dat past perfect in het Allard Piersonmuseum. Dat heeft het ook gekocht.”

De ‘negentiende eeuw’ bij Sotheby’s bracht 3 miljoen euro op, bij Christie’s 4,8 miljoen euro. Het gezicht op Kampen werd voor ruim vier ton verkocht aan, jawel, de gemeente Kampen. Die was natuurlijk ook vooraf ingelicht.

Rectificatie / Gerectificeerd

CORRECTIE

In het artikel ‘Kunst bij je postcode ’ [Cultureel Supplement van 18 april, pagina 18] stond dat de veiling ‘negentiende eeuw’ bij Sotheby’s in Amsterdam 3 miljoen euro heeft opgebracht. Dit moet zijn 3,8 miljoen euro.